Tekdüzen Hesap Planı ve Seçilmiş Örnek Yevmiye Kayıtları
Muhasebe Hesapları Kullanım Aracı, MSUGT'de resmen tanımlanmış üç haneli ana hesapların tamamını listeler [1]. Seçilen hesap için akademik düzeyde resmî hesap tanımı ve işleyiş esasları gösterilir; öğretici örneği hazırlanmışsa yevmiye kayıtları ayrıca sunulur.
Hesap
- Hesap planı, 1 Sıra No'lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ile sonraki değişiklik ve eklemelerin birlikte değerlendirilmesiyle oluşturulmuştur [1].
- 124, 224, 301, 302, 401 ve 402 hesapları finansal kiralama düzenlemeleri; 178, 358, 502, 503, 648, 658, 697 ve 698 hesapları enflasyon düzeltmesi düzenlemeleri dikkate alınarak listeye eklenmiştir.
- Örnek kayıtlar öğretici ve kurgusaldır. Belge türü, işletmenin hukuki statüsü, vergi uygulaması, kullanılan maliyet yöntemi ve finansal raporlama çerçevesi gerçek kaydı değiştirebilir.
Tekdüzen Hesap Planı ne işe yarar?
Tekdüzen Hesap Planı, işletmelerin mali işlemlerini ortak hesap kodları, hesap grupları ve kayıt kurallarıyla izlemesini sağlayan muhasebe düzenidir. Bir hesabın doğru seçilebilmesi için işlemin ekonomik niteliği, belgesi, vadesi, işletmenin faaliyet konusu ve hesabın borç–alacak işleyişi birlikte değerlendirilmelidir.
- 1 ve 2 numaralı hesap sınıfları varlıkları gösterir.
- 3 ve 4 numaralı hesap sınıfları yabancı kaynakları gösterir.
- 5 numaralı hesap sınıfı özkaynakları kapsar.
- 6 numaralı hesap sınıfı gelir tablosu hesaplarından oluşur.
- 7 numaralı hesap sınıfı maliyet hesapları için kullanılır.
- 8 numaralı hesap sınıfı serbest bırakılmıştır.
- 9 numaralı hesap sınıfı nazım hesaplara ayrılmıştır.
Sayfanın üst bölümünde bulunan Muhasebe Hesapları Kullanım Aracı, seçilen muhasebe hesabının hangi amaçla kullanıldığı, hangi hesap sınıfında yer aldığı ve temel borç–alacak işleyişi hakkında ön değerlendirme sunar. Araç sonucu, belgenin ve somut işlemin ayrıca incelenmesi gerekliliğini ortadan kaldırmaz.
Tekdüzen Hesap Planı Nedir?
Tekdüzen Hesap Planı, işletmede meydana gelen mali nitelikteki işlemlerin belirli hesap sınıfları, hesap grupları ve ana hesaplar altında kaydedilmesini sağlayan ortak muhasebe sınıflandırmasıdır. Uygulamada “tek düzen hesap planı” biçiminde de aranan bu sistemin resmî kullanımında tekdüzen ifadesi benimsenmiştir.
Hesap planının temel amacı, benzer nitelikteki işlemlerin farklı işletmelerde aynı muhasebe mantığıyla kaydedilmesini sağlamaktır. Böylece bilanço, gelir tablosu ve diğer mali tabloların anlaşılabilirliği, karşılaştırılabilirliği ve denetlenebilirliği güçlendirilir.
Tekdüzen Hesap Planı yalnızca hesap kodlarının sıralandığı bir liste değildir. Her hesabın hangi işlemleri izleyeceği, hangi durumda borçlandırılacağı, hangi durumda alacaklandırılacağı ve dönem sonunda nasıl kapatılacağı da hesap planının işleyişinin bir parçasıdır.
Hesap adı tek başına yeterli değildir
Bir hesabın adına bakarak kayıt yapılması doğru sonuç vermeyebilir. Hesap açıklaması, işlemin özü, vadesi, kullanım amacı ve karşı hesap birlikte değerlendirilmelidir. Örneğin alınan bir varlık; satış amacıyla tutuluyorsa stok, işletmede kullanılacaksa duran varlık, kısa sürede tüketilecekse gider veya sarf malzemesi niteliği taşıyabilir.
Tekdüzen Hesap Planının Hukuki Dayanağı Nedir?
Tekdüzen muhasebe sisteminin temel hukuki dayanaklarından biri, Vergi Usul Kanunu’nun Hazine ve Maliye Bakanlığına muhasebe standartları, tekdüzen hesap planı ve mali tabloların düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi veren hükümleridir.
Muhasebenin temel kavramları, mali tablo ilkeleri, Tekdüzen Hesap Çerçevesi, hesap planı ve hesapların işleyişine ilişkin ana düzenleme, 26 Aralık 1992 tarihli ve 21447 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ile yapılmıştır. Sistem 1 Ocak 1994 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanmıştır.
Genel çerçevede bilanço esasına göre defter tutan ve ticari, sınai veya hizmet faaliyetinde bulunan işletmeler Tekdüzen Hesap Planı’nı dikkate alır. Bankalar, sigorta şirketleri, finansal kuruluşlar ve kendileri için özel hesap planı belirlenmiş bazı sektörlerde ise ilgili sektörün özel muhasebe düzenlemeleri uygulanabilir.
Hesap kaydı ile vergi uygulaması aynı şey değildir
Bir tutarın gider hesabına kaydedilmesi, o tutarın vergi matrahının tespitinde kendiliğinden indirilebileceği anlamına gelmez. Muhasebe kaydı işlemin ticari niteliğini gösterirken, vergi matrahında indirim veya ilave gerekip gerekmediği ilgili vergi kanunlarına göre ayrıca değerlendirilir.
Muhasebe Hesap Kodları Nasıl Oluşur?
Tekdüzen Hesap Planı’nda ana hesaplar üç haneli kodlarla gösterilir. Kodun her basamağı, hesabın mali tablolardaki yerini ve ait olduğu grubu anlamaya yardımcı olur.
120 Alıcılar hesabı örneği
1 rakamı hesabın Dönen Varlıklar sınıfında, 12 kodu Ticari Alacaklar grubunda, 120 kodu ise Alıcılar ana hesabında bulunduğunu gösterir.
İşletmeler, üç haneli ana hesapların altında ihtiyaçlarına uygun yardımcı hesaplar açabilir. Örneğin 120 Alıcılar hesabı; müşteri, şube, döviz türü, proje veya faaliyet bölümü bazında alt hesaplara ayrılabilir.
Yardımcı hesap kullanımı, ana hesabın niteliğini değiştirmemelidir. Bir müşteriden doğan ticari alacak, yardımcı hesapta farklı bir adla izlenebilse de 120 Alıcılar ana hesabının kapsamı dışında başka bir işlem için kullanılmamalıdır.
Boş bırakılan ana hesap kodlarına dikkat edilmelidir
Hesap planında ileride yapılabilecek düzenlemeler için boş bırakılan üç haneli kodlara işletme tarafından gelişigüzel yeni ana hesap tanımlanması uygun değildir. İşletmenin ayrıntılı izleme ihtiyacı, öncelikle mevcut ana hesabın altında yardımcı hesap açılarak karşılanmalıdır.
Tekdüzen Hesap Planı Hesap Sınıfları
| Sınıf | Hesap sınıfı | Temel kullanım alanı | Hesap örnekleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Dönen Varlıklar | Bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya çevrilmesi, tüketilmesi veya kullanılması beklenen varlıklar. | 100 Kasa, 102 Bankalar, 120 Alıcılar, 153 Ticari Mallar |
| 2 | Duran Varlıklar | Bir yıldan uzun süre işletmede kullanılması veya elde tutulması beklenen varlıklar. | 250 Arazi ve Arsalar, 252 Binalar, 254 Taşıtlar, 255 Demirbaşlar |
| 3 | Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar | Bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde ödenmesi beklenen borç ve yükümlülükler. | 300 Banka Kredileri, 320 Satıcılar, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar |
| 4 | Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar | Vadesi bir yıldan uzun borçlar, karşılıklar ve diğer uzun vadeli yükümlülükler. | 400 Banka Kredileri, 420 Satıcılar, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı |
| 5 | Özkaynaklar | İşletme sahip veya ortaklarının işletme üzerindeki hakları ile dönem ve geçmiş yıl sonuçları. | 500 Sermaye, 540 Yasal Yedekler, 570 Geçmiş Yıllar Kârları |
| 6 | Gelir Tablosu Hesapları | Satışlar, satış indirimleri, maliyetler, faaliyet giderleri, diğer gelirler ve giderler. | 600 Yurtiçi Satışlar, 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti, 642 Faiz Gelirleri |
| 7 | Maliyet Hesapları | Üretim, hizmet, araştırma, pazarlama, yönetim ve finansman maliyetlerinin izlenmesi. | 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme, 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım, 770 Genel Yönetim |
| 8 | Serbest Hesaplar | Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri’nde özel düzenleme yapılabilecek alanlar için ayrılmış hesap sınıfı. | Ana planda serbest bırakılmıştır. |
| 9 | Nazım Hesaplar | İşletmenin bilanço büyüklüklerini doğrudan değiştirmeyen ancak izlenmesi gereken teminat, garanti, emanet ve benzeri işlemler. | İşletmenin ihtiyacına göre karşılıklı nazım hesaplar |
Muhasebe Hesaplarında Borç ve Alacak İşleyişi
Muhasebede “borç” ve “alacak” ifadeleri, günlük dildeki borçlu veya alacaklı kavramlarından farklı olarak hesabın kayıt yönünü gösterir. Hesabın sol tarafı borç, sağ tarafı alacak tarafıdır.
| Hesap türü | Artış kaydı | Azalış kaydı | Genel bakiye niteliği |
|---|---|---|---|
| Varlık hesapları | Borç | Alacak | Borç bakiyesi |
| Yabancı kaynak hesapları | Alacak | Borç | Alacak bakiyesi |
| Özkaynak hesapları | Alacak | Borç | Alacak bakiyesi |
| Gelir hesapları | Alacak | Borç | Alacak bakiyesi |
| Gider ve maliyet hesapları | Borç | Alacak | Borç bakiyesi |
Bu tablo genel işleyişi gösterir. Düzenleyici hesaplar, bağlı bulundukları hesabın ters yönünde çalışabilir. Örneğin 257 Birikmiş Amortismanlar hesabı duran varlıkları azaltan düzenleyici bir hesap olduğu için alacak karakterlidir.
En sık yapılan hata: Borç kelimesini ödeme yükümlülüğü sanmak
Kasa hesabının borçlandırılması işletmenin borçlandığını değil, kasadaki paranın arttığını gösterir. Satıcılar hesabının borçlandırılması ise satıcıya olan borcun azaldığını ifade eder.
Doğru Muhasebe Hesabı Nasıl Seçilir?
Doğru hesap seçimi, yalnızca işlem açıklamasında geçen kelimelerin hesap planında aranmasıyla yapılamaz. Öncelikle işlemin ekonomik özü belirlenmelidir.
Hesap seçimi için kontrol sırası
- İşlemin niteliğini belirleyin: Satın alma, satış, tahsilat, ödeme, borçlanma, yatırım, gider, avans veya karşılık işlemi olup olmadığını tespit edin.
- İşlemin belgesini inceleyin: Fatura, makbuz, dekont, sözleşme, bordro, gider pusulası veya diğer dayanak belgelerdeki açıklamaları kontrol edin.
- İşletmeyle ilişkisini değerlendirin: İşlem ticari faaliyetle mi, işletmenin kullanımındaki bir varlıkla mı, ortakla mı veya personelle mi ilgilidir?
- Vadeyi belirleyin: Alacak ve borcun bir yıl içinde mi, yoksa bir yıldan daha uzun sürede mi tahsil veya ödeneceğini değerlendirin.
- Stok, duran varlık ve gider ayrımını yapın: Satış için alınan varlıklar stok; uzun süre kullanılacak varlıklar duran varlık; dönem içinde tüketilen unsurlar ise gider veya maliyet olabilir.
- Vergi bağlantısını kontrol edin: KDV, stopaj, amortisman, kanunen kabul edilmeyen gider veya istisna gibi özel bir düzenleme bulunup bulunmadığını inceleyin.
- Karşı hesabı belirleyin: Her yevmiye kaydında toplam borç tutarı ile toplam alacak tutarı eşit olmalıdır.
- Yardımcı hesap açın: Müşteri, satıcı, banka, şube, proje veya masraf merkezi bazında izleme gerekiyorsa ana hesabın altında yardımcı hesap kullanın.
Vade neden önemlidir?
Aynı nitelikteki alacak veya borç, vadesine göre farklı hesap sınıfında izlenebilir. Bir yıl içinde tahsil edilecek ticari alacaklar dönen varlıklar içinde, daha uzun vadeli ticari alacaklar ise duran varlıklar içinde değerlendirilir. Aynı ayrım kısa ve uzun vadeli borçlar için de geçerlidir.
Kullanım amacı neden önemlidir?
Aynı mal veya eşya, işletmenin amacına göre farklı hesaplarda izlenebilir. Bir otomobil galerisi tarafından satış için alınan araç stok niteliğindeyken, başka bir işletmenin personel veya yönetim faaliyetinde kullanmak üzere aldığı araç duran varlık niteliği taşıyabilir.
İşlemin özü neden önemlidir?
Belge üzerinde kullanılan açıklama, işlemin gerçek niteliğiyle her zaman aynı olmayabilir. Muhasebenin özün önceliği kavramı gereğince kayıt, yalnızca belgedeki başlığa değil işlemin ekonomik içeriğine göre oluşturulmalıdır.
Sık Karıştırılan Muhasebe Hesapları
| Hesaplar | Temel ayrım | Uygulama notu |
|---|---|---|
| 100 Kasa / 102 Bankalar | Nakit para ile banka hesabındaki para ayrımı | İşletmenin fiziki kasasındaki para 100, banka hesaplarındaki kullanılabilir tutarlar 102 hesabında izlenir. |
| 120 Alıcılar / 121 Alacak Senetleri | Senetsiz ve senetli ticari alacak ayrımı | Mal veya hizmet satışından doğan senetsiz alacaklar 120, senede bağlanan alacaklar 121 hesabında izlenir. |
| 153 Ticari Mallar / 255 Demirbaşlar | Satış amacı ve işletmede kullanım amacı | Satılmak üzere alınan mallar 153, işletmede uzun süre kullanılacak büro eşyası ve benzeri varlıklar 255 hesabında izlenebilir. |
| 159 Verilen Sipariş Avansları / 259 Verilen Avanslar | Dönen ve duran varlık edinimine ilişkin avans | Stok niteliğindeki alımlara ilişkin avanslar ile duran varlık yatırımlarına ilişkin avanslar ayrı hesaplarda takip edilir. |
| 180 Gelecek Aylara Ait Giderler / 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler | Giderin ait olduğu dönem | Bir yıl içinde giderleşecek peşin ödemeler 180, daha uzun vadeli tutarlar 280 hesabında izlenir. |
| 320 Satıcılar / 321 Borç Senetleri | Senetsiz ve senetli ticari borç ayrımı | Mal veya hizmet alımından doğan senetsiz borçlar 320, senede bağlanan borçlar 321 hesabında izlenir. |
| 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar / 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri | Vergi yükümlülüğü ile sosyal güvenlik yükümlülüğü | Vergi ve fon niteliğindeki yükümlülüklerle sosyal güvenlik kurumlarına ödenecek tutarlar ayrı hesaplarda takip edilir. |
| 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım / 770 Genel Yönetim | Satış faaliyeti ile genel yönetim faaliyeti | Satış ve dağıtımla doğrudan ilişkili giderler 760, işletmenin genel yönetim faaliyetlerine ilişkin giderler 770 hesabında izlenir. |
| 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar / Faaliyet giderleri | İşletmenin olağan faaliyetiyle bağlantı | Olağan faaliyetle bağlantılı giderler sırf seyrek gerçekleştiği için 689 hesabına kaydedilmemelidir. İşlemin gerçek niteliğine uygun gider hesabı kullanılmalıdır. |
Tekdüzen Hesap Planına Göre Örnek Yevmiye Kayıtları
Aşağıdaki örnekler hesapların temel çalışma mantığını göstermek amacıyla hazırlanmıştır. KDV oranı, tevkifat, stopaj, belge türü, ödeme yöntemi ve işlemin özel şartları somut kaydı değiştirebilir.
Vadeli ticari mal alımı
| Hesap | Kayıt yönü | Açıklama |
|---|---|---|
| 153 Ticari Mallar | Borç | Satış amacıyla alınan mal bedeli |
| 191 İndirilecek KDV | Borç | İndirim şartları bulunan alış KDV’si |
| 320 Satıcılar | Alacak | Satıcıya doğan vadeli borç |
Vadeli mal veya hizmet satışı
| Hesap | Kayıt yönü | Açıklama |
|---|---|---|
| 120 Alıcılar | Borç | Müşteriden doğan toplam ticari alacak |
| 600 Yurtiçi Satışlar | Alacak | Yurtiçi satış geliri |
| 391 Hesaplanan KDV | Alacak | İşlem üzerinden hesaplanan KDV |
Müşteriden banka yoluyla tahsilat
| Hesap | Kayıt yönü | Açıklama |
|---|---|---|
| 102 Bankalar | Borç | Banka hesabındaki artış |
| 120 Alıcılar | Alacak | Müşteriden olan alacağın azalması |
Satıcıya banka yoluyla ödeme
| Hesap | Kayıt yönü | Açıklama |
|---|---|---|
| 320 Satıcılar | Borç | Satıcıya olan borcun azalması |
| 102 Bankalar | Alacak | Banka hesabındaki paranın azalması |
Amortisman kaydı
| Hesap | Kayıt yönü | Açıklama |
|---|---|---|
| İlgili gider veya maliyet hesabı | Borç | Amortisman giderinin işlevine göre ilgili hesap |
| 257 Birikmiş Amortismanlar | Alacak | Maddi duran varlık amortismanının birikimli takibi |
Satış kaydında maliyet kaydı unutulmamalıdır
Stoktan yapılan satışlarda yalnızca satış geliri ve hesaplanan KDV kaydının oluşturulması yeterli değildir. Satılan malın stoktan çıkarılması ve maliyetinin ilgili satışların maliyeti hesabına aktarılması da gerekir.
7/A ve 7/B Maliyet Hesapları Arasındaki Fark Nedir?
7 numaralı hesap sınıfı, işletmenin maliyet ve giderlerinin izlenmesinde kullanılır. Maliyet hesapları uygulamada 7/A ve 7/B seçenekleriyle düzenlenmiştir.
7/A seçeneği
7/A seçeneğinde giderler fonksiyon esasına göre izlenir. Üretim, araştırma ve geliştirme, pazarlama, genel yönetim ve finansman giderleri ayrı hesap gruplarında takip edilir.
- 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri
- 720 Direkt İşçilik Giderleri
- 730 Genel Üretim Giderleri
- 750 Araştırma ve Geliştirme Giderleri
- 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri
- 770 Genel Yönetim Giderleri
- 780 Finansman Giderleri
7/B seçeneği
7/B seçeneğinde giderler çeşit esasına göre izlenir. Malzeme, işçilik, dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler, vergi ve harçlar, amortismanlar ve finansman giderleri gibi gider türleri esas alınır.
İşletmenin 7/A veya 7/B seçeneğini kullanıp kullanamayacağı; işletmenin büyüklüğü, faaliyet yapısı ve ilgili dönem için geçerli mevzuat şartları dikkate alınarak belirlenmelidir. Yıllara göre değişebilen parasal sınırlar güncel resmî düzenlemelerden ayrıca kontrol edilmelidir.
Nazım Hesaplar Ne Zaman Kullanılır?
Nazım hesaplar, işletmenin varlık, borç, gelir veya gider hesaplarını doğrudan değiştirmeyen ancak yönetim, denetim, açıklama veya hukuki sorumluluk bakımından izlenmesi gereken işlemler için kullanılır.
Verilen ve alınan teminat mektupları, kefaletler, emanet varlıklar, işletmeye ait olmayan ancak işletmenin sorumluluğunda bulunan kıymetler ve bazı vergi matrahı takipleri nazım hesaplarda izlenebilir.
Nazım hesaplar karşılıklı çalışır. Bir nazım hesabın borçlandırılması karşılığında başka bir nazım hesap alacaklandırılır. Bu kayıtlar bilanço eşitliğini ve dönem kârını doğrudan değiştirmez.
Nazım hesap kullanımı bilanço kaydının yerine geçmez
İşlemin gerçek bir varlık, borç, gelir veya gider doğurduğu durumda yalnızca nazım hesap kullanılması yeterli değildir. Öncelikle işlemin bilanço veya gelir tablosu hesaplarında kayda alınması gerekip gerekmediği değerlendirilmelidir.
Muhasebe Hesaplarının Kullanımında Sık Yapılan Hatalar
Yayın ve kayıt öncesi kontrol listesi
- İşlemin mahiyetini incelemeden yalnızca fatura açıklamasına göre hesap seçmek.
- Bir yıldan uzun vadeli alacak ve borçları kısa vadeli hesaplarda bırakmak.
- Satış amacıyla alınan stok ile işletmede kullanılacak duran varlığı karıştırmak.
- Ortaklara ait kişisel işlemleri işletme gideri gibi kaydetmek.
- Senetli alacak ve borçları senetsiz ticari hesaplarda izlemeye devam etmek.
- Avansları doğrudan gider, stok veya duran varlık hesabına kaydetmek.
- Peşin ödenen gelecek dönem giderlerinin tamamını ödeme döneminde giderleştirmek.
- Satış kaydı yapılırken satılan mal veya mamul maliyetini kaydetmemek.
- Gider hesabına kaydedilen her tutarı vergi bakımından indirilebilir kabul etmek.
- 120 Alıcılar ve 320 Satıcılar hesaplarında müşteri veya satıcı yardımcı hesaplarını açmamak.
- Kasada veya bankada gerçekte bulunmayan tutarların uzun süre bakiye vermesine izin vermek.
- Olağan faaliyet giderlerini gelişigüzel 689 hesabında toplamak.
- Düzeltici hesapların ters karakterli işleyişini dikkate almamak.
- Yevmiye kaydında toplam borç ve toplam alacak eşitliğini kontrol etmemek.
Muhasebe Hesapları Kullanım Aracı Nasıl Değerlendirilmelidir?
Sayfanın üstündeki araç, muhasebe hesabı seçimini kolaylaştıran bir ön değerlendirme aracıdır. Araç tarafından gösterilen hesap kodu ve kullanım açıklaması, işlemin genel niteliğine göre hazırlanır.
Nihai muhasebe kaydı oluşturulurken aşağıdaki unsurlar ayrıca kontrol edilmelidir:
- Fatura, sözleşme, banka dekontu veya diğer dayanak belgeler,
- İşlemin işletmenin faaliyetiyle bağlantısı,
- Alacak veya borcun vadesi,
- Varlığın satış veya kullanım amacı,
- KDV, stopaj ve diğer vergi yükümlülükleri,
- Amortisman ve değerleme hükümleri,
- İşletmenin kullandığı 7/A veya 7/B maliyet sistemi,
- Sektörel hesap planı veya özel mevzuat bulunup bulunmadığı.
Araç sonucu neden değişebilir?
Aynı belge farklı işletmelerde farklı ekonomik amaçlarla düzenlenebilir. Örneğin satın alınan bir bilgisayar, işletmede kullanılacaksa duran varlık; bilgisayar ticareti yapan bir işletme tarafından satış için alınmışsa stok niteliği taşıyabilir. Bu nedenle hesap seçiminin işlem açıklaması kadar kullanım amacıyla da uyumlu olması gerekir.
Muhasebe hesap planı işletmenin faaliyet yapısına göre düzenlenmelidir
Yardımcı hesapların, masraf merkezlerinin, stok gruplarının, müşteri ve satıcı hesaplarının doğru yapılandırılması; mali tabloların güvenilirliğini ve yönetim raporlarının kullanılabilirliğini artırır. İşletmenizin muhasebe sistemi ve hesap planı ihtiyaçları somut faaliyet yapısı üzerinden değerlendirilebilir.
Tekdüzen Hesap Planı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Tekdüzen Hesap Planı nedir?
Tekdüzen Hesap Planı kimler tarafından kullanılır?
Muhasebe hesap kodlarının rakamları neyi gösterir?
Aktif hesaplar borç mu, alacak mı çalışır?
Pasif hesaplar borç mu, alacak mı çalışır?
Tekdüzen Hesap Planında yardımcı hesap açılabilir mi?
Boş görünen üç haneli hesap kodları kullanılabilir mi?
7/A ve 7/B hesapları arasındaki fark nedir?
8 numaralı hesap sınıfı ne için kullanılır?
Nazım hesaplar bilançoyu etkiler mi?
Bir giderin muhasebe hesabına kaydedilmesi vergi matrahından indirilebileceği anlamına gelir mi?
Stok ile duran varlık arasındaki ayrım nasıl yapılır?
KGK tarafından yayımlanan hesap planı Tekdüzen Hesap Planının yerine geçti mi?
Muhasebe hesabı kullanım aracının gösterdiği hesap kesin sonuç mudur?
Yanlış muhasebe hesabı kullanılırsa ne olur?
Resmî Kaynaklar
- 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği 26 Aralık 1992 tarihli ve 21447 mükerrer sayılı Resmî Gazete; muhasebenin temel kavramları, mali tablolar, Tekdüzen Hesap Çerçevesi, hesap planı ve hesapların işleyişi.
- 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu Defter tutma, kayıt düzeni, değerleme ve Hazine ve Maliye Bakanlığının muhasebe usul ve esaslarını belirleme yetkisine ilişkin hükümler.
- 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu Ticari defterler, envanter, finansal tablolar ve tacirin kayıt düzenine ilişkin temel hükümler.
- KGK Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı Duyurusu TFRS ve BOBİ FRS’ye göre raporlama yapan işletmeler için hazırlanan hesap planının kapsamı ve ihtiyari niteliği.
- Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı KGK tarafından yayımlanan finansal raporlama standartlarıyla uyumlu hesap planı ve hesap açıklamaları.
Bilgilendirme Notu
Bu içerik ve sayfanın üstündeki araç genel bilgilendirme ve ön değerlendirme amacıyla hazırlanmıştır. İşlemin belgesi, sözleşme şartları, faaliyet konusu, vergisel niteliği, vadesi ve özel mevzuatı incelenmeden nihai muhasebe kaydı oluşturulmamalıdır. Mevzuat değişiklikleri ve somut olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.