Kamu İhale Bilanço Rasyoları Hesaplama Aracı
Cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı için ön kontrol yapabilirsiniz. Araç; tek yıl hesabı yanında son iki veya son üç yılın parasal bilanço tutarlarının ortalamasına göre değerlendirme yapılmasına da yardımcı olur.
Hesaplama sonucu nihai ihale değerlendirmesi yerine geçmez. Son değerlendirmede idari şartname, EKAP beyanları, ilgili standart form, bilanço veya eşdeğer belge ve güncel kamu ihale mevzuatı birlikte kontrol edilmelidir.
Rasyo Hesaplama Paneli
Genel kontrol bölümünde üç rasyo birlikte hesaplanır. Tek tek hesaplama yapmak için üstteki sekmelerden ilgili oranı seçebilirsiniz.
Genel Mali Yeterlik Kontrolü
Üç rasyo birlikte hesaplanır. Birden fazla yıl seçerseniz oranların ortalaması değil, girilen parasal tutarların ortalaması esas alınır.
Cari Oran Hesaplama
Cari oran, işletmenin kısa vadeli borç ödeme gücünü gösterir. İhale yeterlik kriteri bakımından genel eşik en az 0,75’tir.
Öz Kaynak Oranı Hesaplama
Öz kaynak oranı, aktif varlıkların ne kadarının öz kaynakla finanse edildiğini gösterir. İhale yeterlik kriteri bakımından genel eşik en az 0,15’tir.
Kısa Vadeli Banka Borcu / Öz Kaynak Oranı
Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı, ihale yeterlik kriteri bakımından 0,50’den küçük olmalıdır. 0,50’ye eşit olması yeterli kabul edilmez.
Kamu ihale bilanço rasyoları; isteklinin kısa vadeli borç ödeme gücünü, aktiflerinin ne kadarının öz kaynakla finanse edildiğini ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara göre seviyesini gösteren temel mali yeterlik göstergeleridir.
Bilanço veya eşdeğer belge istenen ihalelerde genel değerlendirme; cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borcu/öz kaynak oranının birlikte kontrol edilmesiyle yapılır. Bu oranlardan yalnızca birinin uygun olması tek başına yeterli değildir.
Kamu İhale Bilanço Rasyoları Nedir?
Kamu ihalelerinde bilanço rasyoları, isteklinin ekonomik ve mali yeterliğinin değerlendirilmesinde kullanılan oranlardır. Bu oranlar; işletmenin likidite durumunu, öz kaynak yapısını ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara göre düzeyini gösterir.
Bilanço veya eşdeğer belge istenen ihalelerde yalnızca bilanço tutarlarının büyüklüğüne bakılması yeterli değildir. İdari şartnamede belirtilen mali yeterlik kriterleri, ilgili bilanço kalemleri üzerinden oran hesabı yapılarak kontrol edilmelidir.
Uygulama Notu
Hesaplama yapılırken idari şartname, ihale türü, bilanço veya eşdeğer belge, standart form, EKAP beyanı ve güncel Kamu İhale Kurumu uygulamaları birlikte değerlendirilmelidir. Bu sayfadaki araç, ön kontrol amacı taşır.
Kamu İhalelerinde Hangi Bilanço Oranları Kontrol Edilir?
Kamu ihale uygulamasında bilanço veya eşdeğer belge istenen durumlarda üç temel oran birlikte değerlendirilir:
| Oran | Formül | Genel Eşik | Ne Anlama Gelir? |
|---|---|---|---|
| Cari oran | Dönen varlıklar / Kısa vadeli borçlar | En az 0,75 | Kısa vadeli borç ödeme gücünü gösterir. |
| Öz kaynak oranı | Öz kaynaklar / Toplam aktif | En az 0,15 | Aktiflerin ne kadarının öz kaynakla finanse edildiğini gösterir. |
| Kısa vadeli banka borcu / öz kaynak oranı | Kısa vadeli banka borçları / Öz kaynaklar | 0,50’den küçük | Kısa vadeli banka borcu yükünün öz kaynaklara göre seviyesini gösterir. |
Önemli Not
Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranında eşik “0,50’den küçük” olarak değerlendirilir. Sonucun tam 0,50 çıkması, küçük olma şartını sağlamaz.
Cari Oran Nasıl Hesaplanır?
Cari oran, işletmenin kısa vadeli borçlarını dönen varlıklarıyla karşılama gücünü gösterir. Kamu ihale bilanço değerlendirmelerinde genel olarak cari oranın en az 0,75 olması beklenir.
Cari Oran Formülü
Cari Oran = Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Borçlar
Örneğin dönen varlıkları 1.200.000 TL, kısa vadeli borçları 1.000.000 TL olan bir işletmede cari oran 1,20 olur. Bu sonuç, 0,75 eşiğinin üzerinde olduğu için cari oran bakımından olumlu değerlendirilir.
Öz Kaynak Oranı Nasıl Hesaplanır?
Öz kaynak oranı, aktiflerin ne kadarının öz kaynaklarla finanse edildiğini gösterir. Kamu ihale uygulamasında bu oranın genel olarak en az 0,15 olması aranır.
Öz Kaynak Oranı Formülü
Öz Kaynak Oranı = Öz Kaynaklar / Toplam Aktif
Örneğin öz kaynakları 300.000 TL, toplam aktifi 1.500.000 TL olan bir işletmede öz kaynak oranı 0,20 olur. Bu sonuç, 0,15 eşiğinin üzerinde olduğu için öz kaynak oranı bakımından olumlu kabul edilir.
Kısa Vadeli Banka Borcu Oranı Nasıl Hesaplanır?
Kısa vadeli banka borcu oranı, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara göre ne kadar yüksek olduğunu gösterir. Bu oranın 0,50’den küçük olması beklenir.
Banka Borcu Oranı Formülü
Kısa Vadeli Banka Borcu Oranı = Kısa Vadeli Banka Borçları / Öz Kaynaklar
Örneğin kısa vadeli banka borçları 200.000 TL, öz kaynakları 600.000 TL olan bir işletmede oran 0,33 olur. Bu sonuç, 0,50’den küçük olduğu için olumlu değerlendirilir.
Üç Rasyo Birlikte Nasıl Değerlendirilir?
Kamu ihale bilanço değerlendirmesinde üç oran ayrı ayrı hesaplanır ve birlikte değerlendirilir. Cari oran uygun olsa bile öz kaynak oranı veya kısa vadeli banka borcu oranı uygun değilse mali yeterlik bakımından risk oluşabilir.
| Oran | Örnek Sonuç | Genel Eşik | Değerlendirme |
|---|---|---|---|
| Cari oran | 1,10 | En az 0,75 | Uygun |
| Öz kaynak oranı | 0,12 | En az 0,15 | Uygun değil |
| Kısa vadeli banka borcu oranı | 0,30 | 0,50’den küçük | Uygun |
Bu örnekte cari oran ve kısa vadeli banka borcu oranı olumlu görünse de öz kaynak oranı eşik değerin altında kaldığı için genel mali yeterlik değerlendirmesi bakımından sorun doğabilir.
Yıllara Yaygın İnşaat Maliyetleri Varsa Hesaplama Nasıl Yapılır?
Bilançosunda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ve yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri bulunan işletmelerde, cari oran ve öz kaynak oranı normal formülden farklı şekilde hesaplanır.
| Oran | Düzeltilmiş Formül |
|---|---|
| Cari oran | (Dönen Varlıklar - Yıllara Yaygın İnşaat Maliyetleri) / (Kısa Vadeli Borçlar - Yıllara Yaygın İnşaat Hakediş Gelirleri) |
| Öz kaynak oranı | Öz Kaynaklar / (Toplam Aktif - Yıllara Yaygın İnşaat Maliyetleri) |
Uygulama Notu
Yıllara yaygın inşaat maliyetleri ve hakediş gelirleri bulunan işletmelerde hesaplama yapılırken bilançodaki ilgili kalemlerin doğru sınıflandırılması gerekir. Eksik veya hatalı sınıflandırma rasyo sonucunu doğrudan etkileyebilir.
Birden Fazla Yıl Sunulursa Ortalama Nasıl Alınır?
Birden fazla yıla ait bilanço veya eşdeğer belge sunuluyorsa oranların aritmetik ortalaması alınmaz. Doğru yöntem, ilgili yılların parasal bilanço tutarlarının ortalamasını almak ve oranları bu ortalama tutarlar üzerinden yeniden hesaplamaktır.
En Sık Yapılan Hata
Birinci yıl cari oranı ile ikinci yıl cari oranını toplayıp ikiye bölmek doğru yöntem değildir. Önce dönen varlıklar ve kısa vadeli borçlar gibi parasal tutarlar ortalanmalı, sonra oran hesaplanmalıdır.
İhale Tarihi Yılın İlk Dört Ayındaysa Hangi Yıl Dikkate Alınır?
İhale veya son başvuru tarihinin yılın ilk dört ayında olması durumunda, bilanço ve iş hacmine ilişkin belgelerin hangi yıla ait sunulacağı ayrıca kontrol edilmelidir. Bu noktada idari şartname, EKAP kayıtları ve güncel uygulama yönetmelikleri birlikte incelenmelidir.
Kamu İhale Kurumu’nun 09.04.2026 tarihli duyurusunda, ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler kapsamında eşdeğer belgelerin kapsamının açıklığa kavuşturulmasına yönelik düzenlemeler yapıldığı belirtilmiştir. Bu tür değişiklikler rasyo eşiklerinden bağımsız olarak belge sunumu, teyit ve idari şartname kontrolü bakımından önem taşıyabilir.
Bu Bir Rasyo Eşiği Değişikliği Değildir
Cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borcu oranına ilişkin temel eşikler ayrıca güncel mevzuat ve ihale dokümanı üzerinden kontrol edilmelidir. 2026 duyuruları özellikle ekonomik ve mali yeterlik belgelerinin kapsamı, sunumu ve teyit süreçleri bakımından izlenmelidir.
Bilanço Rasyolarında Sık Yapılan Hatalar
- Sadece cari orana bakıp öz kaynak oranı ve banka borcu oranını ihmal etmek.
- Kısa vadeli banka borcu oranında 0,50 sonucunu uygun kabul etmek.
- Yıllara yaygın inşaat maliyetleri ve hakediş gelirleri için düzeltme yapmamak.
- Birden fazla yıl sunulduğunda oranların ortalamasını almak.
- EKAP beyanı ile bilanço veya eşdeğer belgeyi karşılaştırmamak.
- İdari şartnameyi okumadan standart hesaplama yapmak.
- Bilanço kalemlerinin muhasebe sınıflandırmasını kontrol etmeden sonuç üretmek.
İhale Öncesi Pratik Kontrol Listesi
Bilanço rasyoları için kontrol sırası
- İdari şartnamede bilanço veya eşdeğer belge istenip istenmediğini kontrol edin.
- İhale türünü ve uygulanacak yönetmelik hükümlerini belirleyin.
- Esas alınacak bilanço yılını ve belge sunum dönemini tespit edin.
- Dönen varlıklar, kısa vadeli borçlar, öz kaynaklar, toplam aktif ve kısa vadeli banka borçları tutarlarını netleştirin.
- Yıllara yaygın inşaat maliyetleri ve hakediş gelirleri olup olmadığını kontrol edin.
- Cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borcu oranını ayrı ayrı hesaplayın.
- Üç kriterin birlikte sağlanıp sağlanmadığını değerlendirin.
- EKAP yeterlik bilgileri tablosundaki beyanlarla dayanak belgeleri karşılaştırın.
Lilyum Danışmanlık Nasıl Destek Olur?
Lilyum Danışmanlık, kamu ihalelerine katılım öncesinde bilanço rasyolarının, EKAP beyanlarının ve mali yeterlik belgelerinin ön kontrolünde destek sağlayabilir. Bu çalışma; bilanço kalemlerinin doğru okunması, yıllara yaygın inşaat düzeltmelerinin değerlendirilmesi ve idari şartname ile belge uyumunun kontrol edilmesini kapsar.
Özellikle bilanço veya eşdeğer belge istenen ihalelerde, mali yeterlik rasyolarının teklif öncesinde kontrol edilmesi değerlendirme dışı kalma riskini azaltır.
Kamu ihalesine girmeden önce bilanço rasyolarınızı kontrol ettirin
Cari oran, öz kaynak oranı, kısa vadeli banka borcu oranı, EKAP beyanı ve dayanak belgeler birlikte incelenerek ihale öncesi mali yeterlik ön kontrolü yapılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Kamu ihalelerinde cari oran kaç olmalıdır?
Bilanço veya eşdeğer belge istenen kamu ihalelerinde cari oranın genel olarak en az 0,75 olması aranır. Cari oran, dönen varlıkların kısa vadeli borçlara bölünmesiyle hesaplanır.
Öz kaynak oranı nasıl hesaplanır?
Öz kaynak oranı, öz kaynakların toplam aktife bölünmesiyle hesaplanır. Kamu ihale uygulamasında bu oranın genel olarak en az 0,15 olması beklenir.
Kısa vadeli banka borçları / öz kaynak oranı kaç olmalıdır?
Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı 0,50’den küçük olmalıdır. Sonucun tam 0,50 çıkması, “0,50’den küçük” şartını sağlamaz.
Üç rasyodan sadece birinin sağlanması yeterli midir?
Hayır. Cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı birlikte değerlendirilir. Üç kriterin birlikte sağlanması gerekir.
Birden fazla yıl sunulursa oranların ortalaması mı alınır?
Hayır. Birden fazla yıl sunulursa oranların aritmetik ortalaması alınmaz. Sunulan yılların parasal bilanço tutarlarının ortalaması alınır ve oranlar bu ortalama tutarlar üzerinden yeniden hesaplanır.
Yıllara yaygın inşaat maliyetleri cari oranı etkiler mi?
Evet. Cari oran hesaplanırken yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülür.
Hesaplama sonucu resmi belge yerine geçer mi?
Hayır. Bu hesaplama aracı ön kontrol ve genel bilgilendirme amacı taşır. Nihai değerlendirme için idari şartname, EKAP beyanı, bilanço veya eşdeğer belge ve güncel mevzuat birlikte incelenmelidir.
Resmî Kaynaklar
- Kamu İhale Kurumu — Kamu İhale Mevzuatı Kamu ihale uygulamalarında esas alınan güncel mevzuat sayfası.
- Kamu İhale Kurulu Kararı — Bilanço oranları ve üç kriterin birlikte sağlanması Cari oran, öz kaynak oranı, banka borcu oranı ve yıllara yaygın inşaat düzeltmesine ilişkin değerlendirme örneği.
- Kamu İhale Kurumu — 09.04.2026 tarihli kamu ihale mevzuatı değişiklik duyurusu Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler dahil 2026 mevzuat değişikliklerine dair duyuru.
- Kamu İhale Kurumu — 13.05.2026 tarihli mevzuat değişiklik duyurusu Yapım işleri ihaleleri uygulama yönetmeliği değişiklikleri bakımından güncel duyuru.
- EKAP — Elektronik Kamu Alımları Platformu İhale dokümanları, yeterlik bilgileri ve idari şartname kontrolleri için resmi platform.
Bilgilendirme Notu
Bu içerik ve hesaplama aracı genel bilgilendirme ve ön kontrol amacı taşır. Kamu ihale bilanço rasyolarında nihai değerlendirme; somut ihalenin idari şartnamesi, ihale türü, EKAP beyanları, bilanço veya eşdeğer belge, standart formlar ve güncel kamu ihale mevzuatı dikkate alınarak ayrıca yapılmalıdır.