Araç Satışında KDV Oranı Nasıl Belirlenir?

Taşıt alım satımında KDV oranı; aracın yeni veya kullanılmış olması, binek otomobil ya da ticari taşıt niteliği, satıcının vergi mükellefiyeti, aracın alışında yüklenilen KDV’nin indirilip indirilmediği ve özel matrah şartlarının bulunup bulunmadığına göre değişir. Bu nedenle araç satışında yalnızca ruhsat bilgisine veya alış faturasındaki orana bakılarak karar verilmesi doğru değildir.

Özellikle şirket aktifindeki binek otomobillerin satışı ile ikinci el taşıt ticareti yapan işletmelerin satışları birbirinden ayrılmalıdır. Bir işlemde satış bedelinin tamamı üzerinden yüzde 1 KDV hesaplanırken, başka bir işlemde satış bedelinin tamamı üzerinden yüzde 20 KDV; özel matrah şartları sağlanan bir satışta ise yalnızca alış ve satış bedeli arasındaki fark üzerinden yüzde 20 KDV hesaplanabilir.

Kısa özet

Taşıt alım satımında KDV oranı nasıl belirlenir?

• Gerçek kişinin kendi aracını arızi olarak satması kural olarak KDV’ye tabi değildir.
• Sıfır taşıt satışlarında, özel bir istisna bulunmadıkça genel KDV oranı yüzde 20’dir.
• Faaliyeti binek otomobillerinin kiralanması, işletilmesi veya ticareti olmayan mükelleflerin, işletme ihtiyacı için edindiği ve alış KDV’sini KDV Kanununun 30/b maddesi nedeniyle indirme hakkı bulunmayan kullanılmış binek otomobillerin satışında kural olarak yüzde 1 KDV uygulanır.
• Binek otomobilleri kiralama, taksicilik veya çeşitli şekillerde işletme amacıyla edinerek alış KDV’sini indirme hakkı bulunan mükelleflerin, bu amaçla kullandıkları binek otomobillerin satışında genel KDV oranı olan yüzde 20 uygulanır. İkinci el taşıt ticareti amacıyla ticari mal olarak alınan araçlarda ise alış biçimine ve özel matrah şartlarına göre farklı kurallar geçerlidir.
• Kullanılmış ticari taşıt satışlarında genel oran kural olarak yüzde 20’dir.
• Özel matrah uygulamasında KDV, satış bedelinin tamamı yerine alış ve satış bedeli arasındaki fark üzerinden hesaplanır.
• Özel matrah kapsamındaki binek otomobil ve ticari taşıt satışlarında güncel KDV oranı yüzde 20’dir.

Vergisel ön değerlendirme

Taşıt satışında oran kadar matrahın da doğru belirlenmesi gerekir

Aracın alış belgesi, GTİP sınıflandırması, KDV indirim kayıtları, faaliyet konusu ve satış biçimi birlikte değerlendirilmeden fatura düzenlenmesi vergi riski doğurabilir.

Mali Müşavirlik Hizmetlerini İnceleyin

Taşıt alım satımında KDV oranı nasıl belirlenir?

Taşıt satışında uygulanacak KDV oranını belirlemek için işlem aşağıdaki sırayla incelenmelidir:

1. Satış ticari faaliyet kapsamında mı, yoksa gerçek kişinin arızi nitelikteki şahsi satışı mı?
2. Araç sıfır mı, kullanılmış mı?
3. Araç Türk Gümrük Tarife Cetveline göre binek otomobil mi, ticari taşıt mı?
4. Araç işletme aktifinde mi, ticari mal stokunda mı?
5. Alış sırasında KDV hesaplanmış mı?
6. Alışta ödenen KDV indirim konusu yapılmış mı veya indirim hakkı bulunuyor mu?
7. Satıcı ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal ediyor mu?
8. Özel matrah uygulamasının şartları sağlanıyor mu?

Bu sorulardan yalnızca birinin cevabı, uygulanacak oranı tek başına belirlemeye yetmez. Örneğin aracın binek otomobil olması her durumda yüzde 1 KDV uygulanacağı anlamına gelmez. Binek otomobilin alışında yüklenilen KDV’yi indirme hakkı bulunan bir mükellefin satışında genel oran uygulanabilir.

Önemli ayrım

KDV oranı ile KDV matrahı farklı kavramlardır. Yüzde 1 oran satış bedelinin tamamına uygulanabilir. Özel matrah uygulamasında ise yüzde 20 oran yalnızca alış ve satış bedeli arasındaki farka uygulanır.

Güncel taşıt satış KDV oranları tablosu

Tablonun kullanım sınırı

Tablo genel uygulamayı göstermektedir. Aracın GTİP’i, alış belgesi, faaliyet konusu, kullanım biçimi, KDV indirim kaydı ve varsa istisna hükümleri somut işlem özelinde ayrıca incelenmelidir.

Bireysel araç satışında KDV hesaplanır mı?

KDV Kanunu uyarınca ticari, sınai, zirai veya mesleki faaliyet çerçevesinde gerçekleştirilen teslimler KDV’ye tabidir. Buna karşılık bir gerçek kişinin şahsi kullanımındaki aracını arızi olarak satması, ticari faaliyet ve devamlılık bulunmaması şartıyla kural olarak KDV’nin konusuna girmez.

Ancak kişinin düzenli şekilde araç alıp satması, satışların sayı ve devamlılık bakımından ticari organizasyon görüntüsü vermesi veya kazanç sağlama amacıyla sistematik biçimde yürütülmesi hâlinde durum değişebilir. Böyle bir faaliyetin yalnızca noter işlemlerinde şahıs adına yapılması, işlemleri kendiliğinden arızi satış hâline getirmez.

En sık yapılan yanlış değerlendirme

“Satıcı gerçek kişi olduğu için hiçbir durumda KDV olmaz” yaklaşımı doğru değildir. Önemli olan satışın gerçek kişi adına yapılması değil, ticari faaliyet ve devamlılık niteliği taşıyıp taşımamasıdır.

Binek otomobil ile ticari taşıt ayrımı nasıl yapılır?

Taşıtın KDV oranı belirlenirken yalnızca ruhsatta yer alan “hususi”, “ticari”, “kamyonet” veya benzeri ifadeler esas alınmaz. Vergisel sınıflandırmada Türk Gümrük Tarife Cetveli ve aracın teknik özellikleri birlikte değerlendirilir.

İndirimli oran kapsamındaki kullanılmış binek otomobiller esas olarak 87.03 tarife pozisyonunda yer alan, insan taşımak üzere imal edilmiş taşıtlardır. Steyşın vagonlar, yarış arabaları, bazı arazi taşıtları, jipler, motorlu karavanlar ve elektrikli otomobiller de teknik özelliklerine göre bu kapsamda değerlendirilebilir.

Buna karşılık yük taşımaya mahsus kamyon, kamyonet ve benzeri araçlarda genel oran uygulanması söz konusu olabilir. Çift kabinli veya hem insan hem yük taşımaya uygun bazı araçlarda koltuk sayısı, yük alanı, dingil yapısı, iç donanım ve GTİP sınıflandırması ayrıca incelenmelidir.

Ruhsat bilgisi tek başına yeterli değildir

Araç ruhsatta kamyonet olarak kayıtlı olsa bile vergisel sınıflandırması 87.03 kapsamında olabilir. KDV oranı belirlenmeden önce gerektiğinde GTİP ve teknik özellik kontrolü yapılmalıdır.

Şirket aktifindeki binek otomobil satışında KDV

Şirket aktifinde kayıtlı kullanılmış binek otomobilin satışında temel ayrım, aracın alışında yüklenilen KDV’nin indirim konusu yapılıp yapılamadığıdır.

Alış KDV’si indirilemeyen binek otomobilin satışı

Faaliyeti binek otomobillerinin kiralanması, işletilmesi veya ticareti olmayan mükelleflerin işletme ihtiyaçları için satın aldığı binek otomobillerde, alışta yüklenilen KDV kural olarak indirilemez. Bu kapsamdaki kullanılmış binek otomobilin satışında satış bedelinin tamamı üzerinden yüzde 1 KDV uygulanması gündeme gelir.

Burada yalnızca KDV’nin muhasebede fiilen indirilip indirilmediğine değil, mükellefin hukuken indirim hakkına sahip olup olmadığına da bakılmalıdır. İndirim hakkı bulunduğu hâlde yanlışlıkla indirim yapılmamış olması, satış oranını kendiliğinden yüzde 1’e dönüştürmez.

Alış KDV’sini indirme hakkı bulunan mükellefin satışı

Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması, taksicilikte kullanılması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükellefler, bu amaçla kullandıkları binek otomobillerin alış KDV’sini genel hükümler çerçevesinde indirebilir.

Binek otomobilleri kiralama, taksicilik veya çeşitli şekillerde işletme amacıyla edinerek alış KDV’sini indirme hakkı bulunan mükelleflerin, bu faaliyet kapsamında kullandıkları binek otomobillerin satışında genel KDV oranı olan yüzde 20 uygulanır. Ancak aynı işletmenin faaliyet amacı dışında, örneğin yönetici veya idari personel kullanımına tahsis edilmek üzere aldığı bir binek otomobil bakımından KDV indirim hakkı ve satışta uygulanacak oran ayrıca değerlendirilmelidir. İkinci el taşıt ticareti amacıyla ticari mal olarak alınan araçlar ise bu açıklamanın dışında olup özel kurallara tabidir.

İkinci el taşıt ticaretinde KDV uygulaması

İkinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden işletmelerde KDV uygulaması, şirket aktifindeki kullanım aracının satışından farklıdır. Bu işletmeler taşıtları kullanmak amacıyla değil, ticari mal olarak tekrar satmak üzere satın alırlar.

Yüzde 1 KDV ile alınan binek otomobil

İkinci el taşıt ticareti yapan bir işletmenin yüzde 1 KDV uygulanarak satın aldığı kullanılmış binek otomobili satışında, kural olarak satış bedelinin tamamı üzerinden yüzde 1 KDV hesaplanır.

Yüzde 20 KDV ile alınan binek otomobil

İkinci el taşıt ticareti yapan işletmenin genel oran uygulanarak satın aldığı binek otomobili satması hâlinde satış bedelinin tamamı üzerinden yüzde 20 KDV hesaplanır. Alış belgesinde gösterilen KDV, araç alım satım amacıyla edinilmişse ilgili şartlarla indirim konusu yapılabilir.

Başka bir yetkili satıcıdan özel matrahla alınan araç

Bir ikinci el taşıt satıcısının başka bir yetkili satıcıdan özel matrah uygulanarak satın aldığı binek otomobil, genel oran uygulanarak satın alınmış bir araç olarak değerlendirilmez. Güncel KDV Genel Uygulama Tebliğindeki açıklamaya göre bu aracın sonraki satışında satış bedelinin tamamı üzerinden yüzde 1 KDV hesaplanması söz konusu olabilir.

Alış belgesi belirleyicidir

İkinci el taşıt ticaretinde satış oranı belirlenirken alış faturasında yazılı KDV oranı, faturanın özel matrah kapsamında düzenlenip düzenlenmediği ve aracın ticari mal olarak alınıp alınmadığı birlikte kontrol edilmelidir.

Özel matrah uygulaması nedir?

Özel matrah, belirli ikinci el taşıt satışlarında KDV’nin satış bedelinin tamamı yerine alış ve satış bedeli arasındaki fark üzerinden hesaplanmasıdır.

KDV Kanununun 23/f maddesi uyarınca özel matrah uygulanabilmesi için temel olarak aşağıdaki şartların birlikte bulunması gerekir:

• Satıcı ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal etmelidir.
• İşletmenin ilgili mevzuat kapsamında yetki belgesi bulunmalıdır.
• Araç KDV mükellefi olmayan bir kişiden veya istisna kapsamında KDV ödenmeden alınmış olmalıdır.
• Araç kullanılmış motorlu kara taşıtı niteliğinde olmalıdır.
• Araç vasfında esaslı değişiklik yapılmadan satılmalıdır.
• Alış ve satış bedelleri güvenilir belgelerle tespit edilebilmelidir.

Bu şartlar sağlanıyorsa özel matrah aşağıdaki şekilde bulunur:

Özel matrah = KDV hariç satış bedeli − alış bedeli

Bulunan fark üzerinden güncel genel KDV oranı olan yüzde 20 hesaplanır.

Özel matrahın uygulanamayacağı başlıca durumlar

• Araç, satıcıya düzenlenen alış belgesinde KDV hesaplanarak satın alınmışsa,
• Satıcı ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal etmiyorsa,
• Gerekli yetki belgesi bulunmuyorsa,
• Araçta basit bakım ve onarımın ötesinde vasıf değişikliği yapılmışsa,
• Alış bedeli güvenilir belgeyle ispatlanamıyorsa,
• Araç işletmede kullanım amacıyla edinilmiş bir duran varlıksa

özel matrah uygulanması mümkün olmayabilir.

Bakım ve onarım özel matrahı her zaman bozmaz

Yıllık bakım, mekanik onarım, boya, temizlik veya jant değişimi gibi aracın temel niteliğini değiştirmeyen işlemler kural olarak vasıfta esaslı değişiklik sayılmaz. Aracın kullanım amacı veya teknik sınıfı değiştiriliyorsa ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.

Taşıt satışında KDV hesaplama örnekleri

Örnek 1: Şirket aktifindeki kullanılmış binek otomobil

Bir danışmanlık şirketi, işletme faaliyetlerinde kullanmak üzere satın aldığı binek otomobilin alış KDV’sini KDV Kanununun 30/b maddesi nedeniyle indirim konusu yapamamıştır. Araç daha sonra KDV hariç 900.000 TL’ye satılmıştır.

• KDV matrahı: 900.000 TL
• KDV oranı: %1
• Hesaplanan KDV: 9.000 TL
• KDV dâhil satış tutarı: 909.000 TL

Bu örnekte özel matrah uygulanmamıştır. Yüzde 1 oran satış bedelinin tamamına uygulanmıştır.

Örnek 2: İkinci el taşıt satıcısında özel matrah

Yetki belgeli ikinci el taşıt satıcısı, KDV mükellefi olmayan bir gerçek kişiden aracı 700.000 TL’ye satın almış ve aracın vasfını değiştirmeden KDV hariç 820.000 TL’ye satmıştır.

• KDV hariç satış bedeli: 820.000 TL
• Alış bedeli: 700.000 TL
• Özel matrah: 120.000 TL
• KDV oranı: %20
• Hesaplanan KDV: 24.000 TL
• Toplam tahsil edilecek tutar: 844.000 TL

Bu satışta yüzde 20 oran, 820.000 TL’nin tamamına değil, 120.000 TL alış-satış farkına uygulanmıştır.

Örnek 3: Araç kiralama şirketinin binek otomobil satışı

Araç kiralama şirketi, kiralama faaliyetinde kullanmak üzere aldığı binek otomobilin alış KDV’sini indirmiştir. Araç KDV hariç 1.000.000 TL’ye satılmıştır.

• KDV matrahı: 1.000.000 TL
• KDV oranı: %20
• Hesaplanan KDV: 200.000 TL
• KDV dâhil satış tutarı: 1.200.000 TL

Alış KDV’sini indirme hakkı bulunduğundan yüzde 1 oran uygulanmamıştır.

Fatura ve muhasebe kayıtlarında dikkat edilecek hususlar

Şirket aktifindeki araç satışında hesaplanan KDV ile sabit kıymet satış kârı birbirinden farklı hesaplamalardır. KDV matrahı satış işlemi üzerinden; muhasebe kârı veya zararı ise aracın satış bedeli ile net defter değeri arasındaki fark üzerinden belirlenir.

Özel matrah uygulamasında alış bedeli, bakım giderleri ve diğer masraflar birbirine karıştırılmamalıdır. Özel matrah hesabında esas alınacak alış bedeli ile sonradan yapılan bakım ve onarım harcamalarının KDV ve gider kayıtları ayrı izlenmelidir.

Taşıt satışında en sık yapılan hatalar

• Şirket aktifindeki her binek otomobil satışında otomatik olarak yüzde 1 KDV uygulamak,
• Ruhsatta “kamyonet” yazdığı için aracı doğrudan ticari taşıt kabul etmek,
• Alış KDV’sinin fiilen indirilmemiş olmasını indirim hakkının bulunmadığı şeklinde yorumlamak,
• KDV’siz alınan her araçta özel matrah uygulanabileceğini düşünmek,
• İkinci el taşıt ticareti yetki belgesi bulunmadan özel matrah uygulamak,
• Özel matrahta yüzde 20 KDV’yi satış bedelinin tamamına uygulamak,
• Yüzde 1 KDV ile özel matrah uygulamasını aynı yöntem sanmak,
• Aracın ticari mal mı duran varlık mı olduğunu dikkate almamak,
• ÖTV’nin sıfır taşıt satışındaki KDV matrahına dâhil olduğunu gözden kaçırmak,
• Eski kaynaklarda yer alan yüzde 18 oranını güncel işlemde kullanmak

Eski mevzuat örneklerine dikkat

KDV Genel Uygulama Tebliğinin bazı tarihî örneklerinde genel oran yüzde 18 olarak görülebilir. Genel KDV oranı 10 Temmuz 2023 tarihinden itibaren yüzde 20 olduğundan güncel işlemlerde yürürlükteki oran esas alınmalıdır.

İlgili rehberler ve hesaplama araçları

Hesaplama araçlarını ve uygulama rehberlerini inceleyin

Hesaplama Araçları Vergi, KDV, iş hukuku, SGK ve mali uygulamalara ilişkin yayımlanan hesaplama araçlarına ve açıklayıcı içeriklere ulaşın.

Sık sorulan sorular

Gerçek kişinin kendi aracını satmasında KDV hesaplanır mı?

Gerçek kişinin şahsi kullanımındaki aracını arızi olarak satması, ticari faaliyet ve devamlılık bulunmaması şartıyla kural olarak KDV’ye tabi değildir. Düzenli ve organizasyon dâhilinde yapılan araç alım satımları ise ticari faaliyet olarak değerlendirilebilir.

Şirket aktifindeki binek otomobil satışında KDV oranı kaçtır?

Alışında yüklenilen KDV’yi indirme hakkı bulunmayan kullanılmış binek otomobilin satışında kural olarak satış bedelinin tamamı üzerinden yüzde 1 KDV uygulanır. Alış KDV’sini indirme hakkı bulunan mükelleflerin satışlarında ise genel oran olan yüzde 20 uygulanabilir.

Kullanılmış ticari araç satışında KDV oranı kaçtır?

Kamyon, kamyonet ve benzeri kullanılmış ticari taşıtların satışında özel bir istisna veya özel matrah uygulaması bulunmuyorsa kural olarak satış bedelinin tamamı üzerinden yüzde 20 KDV hesaplanır.

İkinci el araç satışında özel matrah nedir?

Özel matrah, şartları sağlayan ikinci el taşıt satışında KDV’nin satış bedelinin tamamı yerine KDV hariç satış bedeli ile alış bedeli arasındaki fark üzerinden hesaplanmasıdır. Bu fark üzerinden güncel genel oran olan yüzde 20 KDV uygulanır.

Her ikinci el araç satıcısı özel matrah uygulayabilir mi?

Hayır. Satıcının ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal etmesi, gerekli yetki belgesine sahip olması, aracı KDV’siz veya istisna kapsamında alması ve aracın vasfında esaslı değişiklik yapmadan satması gibi şartlar birlikte sağlanmalıdır.

Özel matrah uygulamasında KDV oranı yüzde 1 midir?

Hayır. Özel matrah uygulamasında oran güncel genel oran olan yüzde 20’dir. Ancak bu oran satış bedelinin tamamına değil, alış ve satış bedeli arasındaki özel matrah farkına uygulanır.

Yüzde 1 KDV ile alınan binek otomobil yüzde kaç KDV ile satılır?

İkinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden mükellefin yüzde 1 KDV ile satın aldığı kullanılmış binek otomobilin satışında kural olarak satış bedelinin tamamı üzerinden yüzde 1 KDV uygulanır.

Yüzde 20 KDV ile alınan binek otomobil yüzde kaç KDV ile satılır?

İkinci el taşıt ticareti yapan işletmenin genel oran olan yüzde 20 KDV ile satın aldığı ve ticari mal olarak kayıtlarına aldığı binek otomobilin satışında satış bedelinin tamamı üzerinden yüzde 20 KDV uygulanır.

Ruhsatta ticari yazması yüzde 20 KDV uygulanması için yeterli midir?

Hayır. Ruhsat bilgisi önemli olmakla birlikte tek başına yeterli değildir. Aracın Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki pozisyonu, teknik özellikleri, kullanım amacı ve 87.03 kapsamında bulunup bulunmadığı birlikte incelenmelidir.

Sıfır araç satışında ÖTV, KDV matrahına dâhil edilir mi?

Evet. Sıfır araç satışında hesaplanan ÖTV, KDV matrahına dâhil edilir. KDV, aracın ÖTV dâhil bedeli ve mevzuata göre matraha dâhil edilmesi gereken diğer unsurlar üzerinden hesaplanır.

KDV’siz alınan her araçta özel matrah uygulanabilir mi?

Hayır. Aracın KDV’siz alınması tek başına yeterli değildir. Satıcının ikinci el taşıt ticaretiyle iştigal etmesi, yetki belgesinin bulunması, aracın kullanılmış olması ve vasfında esaslı değişiklik yapılmadan satılması gibi diğer şartlar da sağlanmalıdır.

Araca bakım veya onarım yapılması özel matrahı engeller mi?

Aracın vasfını değiştirmeyen normal bakım, onarım, boya, temizlik veya benzeri işlemler kural olarak özel matrahı engellemez. Aracın teknik sınıfını, kullanım amacını veya temel niteliğini değiştiren işlemler ayrıca değerlendirilmelidir.

Resmî mevzuat kaynakları

Başlıca resmî kaynaklar

• 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu KDV’nin konusu, matrah, indirim, indirilemeyecek KDV ve özel matrah hükümlerini içerir.
• GİB Güncel KDV Oranları ve 2007/13033 Sayılı Karar Genel yüzde 20, indirimli yüzde 10 ve yüzde 1 oranları ile kullanılmış binek otomobil düzenlemelerini içerir.
• Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği — Güncel Birleştirilmiş Metin İkinci el araç ticareti, özel matrah ve binek otomobil alış KDV’sinin indirimi hakkındaki ayrıntılı açıklamaları içerir.
• KDV Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair 19 Seri No.lu Tebliğ İkinci el taşıtlarda özel matrah uygulamasının temel açıklamalarını içerir.
• 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu Taşıtların ilk iktisabı, ÖTV uygulaması ve kullanılmış taşıt kavramıyla bağlantılı hükümleri içerir.
• Ticaret Bakanlığı — Motorlu Kara Taşıtı Ticareti Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik, yetki belgesi ve sektör uygulamalarına ilişkin resmî bilgileri içerir.

Bilgilendirme notu

Bu rehber 10 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan genel hükümler dikkate alınarak hazırlanmıştır. Taşıtın teknik sınıfı, alış belgesi, satıcının faaliyet konusu, KDV indirim hakkı, aracın muhasebe kayıtlarındaki niteliği ve varsa istisna hükümleri sonucu değiştirebilir. Nihai uygulamada güncel mevzuat, resmî kayıtlar ve somut işlem birlikte değerlendirilmelidir.