Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından hazırlanan 2026/11 sayılı Tebliğ, 1 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini Türk lirasına dönüştürmelerine sağlanan desteği yeniden düzenledi. Düzenlemeyle geçici destek oranının uygulanma süresi uzatıldı; 1 Ekim 2026’dan itibaren döviz pozisyonu şartı, firma bazında üst limit, inceleme, bağlantılı şirketlere uzanan tedbirler ve banka komisyonu hükümleri getirildi. Bu rehberde destek oranı, yürürlük tarihleri, eski ve yeni sistem arasındaki farklar, fiilî kur avantajı ve usulsüz kullanım riskleri açıklanmaktadır.
Döviz dönüşüm işlemlerinin mali açıdan değerlendirilmesi
Döviz dönüşüm desteğinin işletmenize sağlayacağı gerçek avantaj; TCMB dönüşüm kuru, bankadan alınabilecek alternatif kur, destek oranı, banka komisyonu ve döviz pozisyonu şartı birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.
Yurt dışı kaynaklı dövizlerin TL’ye dönüşüm desteğinde yeni dönem
Temel destek oranı Tebliğ’de yüzde 2 olmakla birlikte geçici yüzde 3 uygulaması 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatıldı. Başvuru ve denetim sistemini değiştiren diğer hükümler ise 1 Ekim 2026’da yürürlüğe girecektir.
Değişikliğin özeti nedir?
Geçici yüzde 3 destek oranı uzatıldı; 1 Ekim 2026’dan itibaren döviz pozisyonuna dayalı yeni sisteme geçilecek.
2026/11 sayılı Tebliğ ile yüzde 2 olan temel döviz dönüşüm desteğinin geçici olarak yüzde 3 uygulanacağı dönem 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatıldı. Yeni başvuru sisteminde döviz almama taahhüdü yerine, firmanın TCMB tarafından belirlenecek döviz pozisyonu oranını aşmadığını aracı bankaya belgelendirmesi esas alınacaktır. TCMB ayrıca firma bazında satılabilecek döviz veya alınabilecek destek tutarına üst sınır koyabilecektir.
Düzenleme, yalnız destek şartlarını değiştirmemekte; inceleme, bilgi ve belge talebi, usulsüz yararlanmanın geri alınması, bağlantılı firmalara uygulanabilecek tedbirler ve aracı bankaların sorumlulukları bakımından da ayrıntılı bir yapı oluşturmaktadır.
Yeni düzenlemenin kapsamı nedir?
2026/11 sayılı Tebliğ, firmaların TCMB tarafından belirlenen yurt dışı kaynaklı dövizlerini aracı bankalar üzerinden TCMB’ye satmaları karşılığında sağlanan döviz dönüşüm desteğinin şartlarını, ödenmesini, denetlenmesini ve gerektiğinde geri alınmasını düzenlemektedir.
1 Ekim 2026’dan itibaren desteğin temel şartları
- Firmanın döviz dönüşüm desteği talebinde bulunması gerekir.
- TCMB tarafından belirlenecek döviz pozisyonu oranı aşılmamalıdır.
- Firma, döviz pozisyonu oranının belirlenen sınır içinde olduğunu destekten yararlanmadan önce aracı bankaya tevsik etmelidir.
- Dövizin yurt dışı kaynaklı olup olmadığı aracı banka tarafından tespit edilmelidir.
- Döviz, TCMB tarafından belirlenen dönüşüm kuru üzerinden Türk lirasına çevrilmelidir.
- TCMB, satılabilecek döviz veya alınabilecek destek tutarına firma bazında üst sınır getirebilir.
- Aracı banka, gerekli gördüğü bilgi ve belgeleri firmadan isteyebilir.
Önemli: Döviz pozisyonu oranının sınırı, firma üst limitinin hesaplama yöntemi ve bankaların alabileceği azami komisyon oranı Tebliğ’de rakamsal olarak açıklanmamıştır. Bu ayrıntılar TCMB tarafından çıkarılacak veya güncellenecek uygulama usul ve esaslarına göre belirlenecektir.
Firma kontrolü kavramı
Yeni düzenleme, yaptırımların bağlantılı firmalara uygulanabilmesi bakımından “firma kontrolü” kavramını tanımlamıştır. Buna göre doğrudan veya dolaylı olarak bir firmada en az yüzde 50 hisseye, yüzde 50 oy hakkına, yönetim kurulu üyelerinin en az yüzde 50’sini seçme hakkına veya yönetim kurulu üyelerinin en az yüzde 50’sine sahip olunması kontrol ilişkisi sayılacaktır.
Aracılı ihracat işlemleri
Dış Ticaret Sermaye Şirketleri, Sektörel Dış Ticaret Şirketleri ve diğer aracı ihracatçılar tarafından aracılı ihracat sözleşmesi kapsamında yurda getirilen dövizler, ürün tedarik eden firma adına satılabilecektir. Döviz pozisyonu şartına ilişkin tevsik tedarikçi firma tarafından yapılacak ve destek doğrudan tedarikçi firmanın hesabına aktarılacaktır.
Önceki ve yeni uygulama arasındaki farklar
1 Ekim 2026’da yürürlüğe girecek sistem, desteğe erişim şartını döviz almama taahhüdünden döviz pozisyonu oranına taşımakta; firma üst limitleri, inceleme süreci ve bağlantılı firmalara uygulanabilecek tedbirler getirmektedir.
Tabloyu yatay kaydırarak inceleyebilirsiniz.
| Konu | 30 Eylül 2026’ya kadar | 1 Ekim 2026’dan itibaren |
|---|---|---|
| Temel yararlanma şartı | TCMB uygulama talimatında belirlenen süre boyunca döviz almama taahhüdü | TCMB’nin belirleyeceği döviz pozisyonu oranının aşılmaması ve bu durumun tevsiki |
| Destek oranı | Geçici madde nedeniyle %3 | Temel oran %2 olmakla birlikte 31 Ocak 2027’ye kadar geçici olarak %3 |
| Firma üst limiti | Yeni Tebliğ’deki kapsamlı üst limit sistemi henüz yürürlükte değil | TCMB, satılabilecek döviz ve alınabilecek destek için üst limit belirleyebilir |
| Üst limit ölçütü | Yeni yöntem uygulanmıyor | Firma kârlılığı ve işgücü maliyetinden oluşan katma değer dikkate alınabilir |
| Banka komisyonu | Yeni Tebliğ’deki açık komisyon yetkisi henüz yürürlükte değil | Aracı banka komisyon alabilir; azami oranı TCMB belirler |
| İnceleme | Mevcut Tebliğ ve uygulama talimatındaki kontroller geçerli | TCMB firmayı incelemeye alabilir ve inceleme sonuna kadar destek ödemesini durdurabilir |
| Bağlantılı firmalar | Eski grup şirketi ve ana ortaklık hükümleri uygulanır | Kontrol eden, kontrol edilen ve aynı kontrol ilişkisi içindeki firmalara uzanan tedbirler uygulanabilir |
| Satılan dövizin iadesi | Mevcut usul ve esaslar uygulanır | TCMB’ye satılan döviz hiçbir şekilde iade edilmez |
Döviz dönüşüm desteği yüzde 2 mi, yüzde 3 mü?
Tebliğ’in kalıcı hükmündeki temel destek oranı yüzde 2’dir. Ancak geçici 1’inci maddede, bu oranın belirli bir dönem boyunca yüzde 3 uygulanması öngörülmüştür. 2026/11 sayılı Tebliğ, geçici yüzde 3 uygulamasının bitiş tarihini 31 Temmuz 2026’dan 31 Ocak 2027’ye uzatmıştır.
3 Ağustos 2026 itibarıyla uygulanacak oran yüzde 3’tür. 1 Ekim 2026’da yeni başvuru sistemi yürürlüğe girdiğinde de geçici madde nedeniyle yüzde 3 oranı 31 Ocak 2027 tarihine kadar devam edecektir. Yeni bir düzenleme yapılmaması hâlinde 1 Şubat 2027’den itibaren temel yüzde 2 oranına dönülmesi beklenir.
Destek, TCMB dönüşüm kuru üzerinden Türk lirasına çevrilen tutar esas alınarak hesaplanır. Örneğin dönüşüm sonucu 5.000.000 TL elde edilmesi hâlinde, yüzde 3 oran üzerinden brüt destek tutarı 150.000 TL olur.
Kimler düzenlemeden etkileniyor?
Düzenleme, Türkiye’de kanuni yerleşim yeri bulunan ve TCMB’nin belirleyeceği kapsamda yurt dışı kaynaklı döviz geliri elde eden tüzel kişiliğe sahip firmaları ilgilendirmektedir. Bankalar ile TCMB tarafından belirlenecek diğer mali kuruluşlar firma tanımının dışında bırakılmıştır.
- Yurt dışına mal satan ihracatçı firmalar
- Kapsama giren döviz kazandırıcı hizmet gelirine sahip firmalar
- Serbest bölgelerden yurt dışına satış yapan uygun firmalar
- Dış Ticaret Sermaye Şirketleri ve Sektörel Dış Ticaret Şirketleri
- Aracılı ihracat sözleşmesiyle işlem yapan diğer aracı ihracatçılar
- Aracı ihracatçılara ürün tedarik eden firmalar
- Döviz dönüşüm işlemlerine aracılık eden bankalar
- Kontrol ilişkisi bulunan grup ve bağlantılı firmalar
Her yurt dışından gelen döviz otomatik olarak desteğe uygun değildir. Dövizin niteliği, kaynağı, ilgili ihracat veya hizmet belgesi ve TCMB uygulama usulleri aracı banka tarafından kontrol edilecektir.
Yürürlük tarihleri ve geçiş hükümleri
Düzenlemenin bütün hükümleri aynı tarihte yürürlüğe girmemektedir. Destek süresini uzatan hüküm 1 Ağustos 2026’da, yeni başvuru ve denetim sistemi ise 1 Ekim 2026’da yürürlüğe girecektir.
Geçici yüzde 3 oranının süresi uzadı
Geçici yüzde 3 destek oranının son günü 31 Ocak 2027 olarak değiştirildi. Bu hüküm Tebliğ’in yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.
Yeni şartlar ve denetim sistemi başlayacak
Döviz pozisyonu oranı, firma üst limiti, banka komisyonu, yeni inceleme sistemi ve genişletilmiş yaptırım hükümleri bu tarihte yürürlüğe girecektir.
Daha önce verilen döviz almama taahhütleri ne olacak?
1 Ekim 2026’dan önce verilmiş döviz almama taahhütlerinin ihlal edilmesi hâlinde, yürürlükten kaldırılan eski hükümler uygulanacaktır. Bu nedenle yeni sisteme geçilmesi, daha önce verilmiş taahhütleri veya bunlara bağlı sorumlulukları kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Geçmişteki usulsüz işlemler yeni sistemden etkilenir mi?
1 Ekim 2026’dan önce destekten usulsüz yararlandığı veya TCMB’ye ya da bankalara gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edilen firmaların destek ve TCMB kaynaklı kredi talepleri, ihlal tutarı ve tekerrür durumu dikkate alınarak TCMB tarafından belirlenecek sürelerde kabul edilmeyebilir.
Düzenlemenin uygulamaya etkileri
Yeni sistem, destek başvurusunu yalnız dövizin kaynağının doğrulanmasına dayanan bir işlem olmaktan çıkararak firmanın döviz pozisyonunun, bağlantılı şirketlerinin, ekonomik büyüklüğünün ve sunulan belgelerin birlikte incelenebileceği bir sürece dönüştürmektedir.
Döviz pozisyonu önceden hesaplanmalı
Firma, destekten yararlanmadan önce döviz pozisyonu oranının TCMB tarafından belirlenecek sınırı aşmadığını aracı bankaya belgelemek zorundadır. Oranın hesaplama yöntemi ve sınırı uygulama usul ve esaslarıyla netleştirilecektir.
Destek ve satış tutarı sınırlandırılabilir
TCMB, firmaların destek kapsamında satabileceği döviz veya alabileceği destek tutarına üst limit getirebilir. Üst limitin hesaplanmasında firma kârlılığı ile işgücü maliyetinden oluşan katma değer dikkate alınacaktır. Belirlenen limiti aşan talepler karşılanmayacaktır.
Bilgi ve belge sunulması zorunlu hâle gelebilir
TCMB veya aracı banka, işlemle ilgili bilgi ve belgelerin sunulmasını isteyebilir. Talep edilen belgeleri sunmayan firmanın destek talebi kabul edilmez. Döviz daha önce satılmışsa satılan döviz firmaya iade edilmez.
İnceleme sırasında ödeme bekletilebilir
TCMB, sunduğu belgeler veya başka kaynaklardan elde ettiği bilgiler nedeniyle şüpheli ya da incelenmesi gerekli gördüğü firmaları incelemeye alabilir. İnceleme aracı bankaya yaptırılabileceği gibi doğrudan TCMB tarafından da yürütülebilir. İnceleme tamamlanıncaya kadar destek ödemesi yapılmaz.
Bankalar komisyon alabilir
1 Ekim 2026’dan itibaren aracı bankalar döviz dönüşüm desteği işlemleri için firmalardan komisyon alabilecektir. Bankaların uygulayabileceği azami komisyon oranı TCMB tarafından belirlenecektir. Bu maliyet, desteğin firmaya sağlayacağı net ekonomik avantaj hesaplanırken dikkate alınmalıdır.
Yüzde 3 ödeme firmaya net yüzde 3 kazanç sağlar mı?
Hayır. Destek oranının yüzde 3 olması, firmanın alternatif döviz satışına göre kesin olarak yüzde 3 daha fazla gelir elde edeceği anlamına gelmez. Fiilî avantaj; TCMB dönüşüm kuru, aynı anda bankadan alınabilecek kurumsal döviz alış fiyatı ve varsa banka komisyonu birlikte karşılaştırılarak hesaplanmalıdır.
Ekonomik değerlendirme: TCMB dönüşüm kuru serbest piyasada görülen kurdan veya bankanın firmaya özel sunduğu döviz alış fiyatından düşük olabilir. Kur farkı ve komisyon desteğin tamamını veya bir bölümünü azaltabilir.
Destekli efektif kur nasıl hesaplanır?
Destekli efektif kur = TCMB dönüşüm kuru × 1,03 − komisyonun döviz birimi başına karşılığı
Bu formül 31 Ocak 2027’ye kadar geçerli yüzde 3 oranı esas alınarak hazırlanmıştır. Destek oranının yüzde 2’ye dönmesi hâlinde çarpan 1,02 olarak uygulanmalıdır.
| Karşılaştırma unsuru | Örnek değer |
|---|---|
| Satılan döviz | 100.000 USD |
| TCMB dönüşüm kuru | 47,00 TL |
| Döviz satışından elde edilen TL | 4.700.000 TL |
| %3 brüt destek | 141.000 TL |
| Komisyon öncesi toplam | 4.841.000 TL |
| Komisyon öncesi efektif kur | 48,41 TL |
Firmanın aynı anda bankadan alabileceği gerçek kurumsal döviz alış fiyatı 48,00 TL ise sistem komisyon öncesinde avantajlıdır. Alternatif satış fiyatı 48,50 TL ise işlem, yüzde 3 destek ödenmesine rağmen komisyon öncesinde dahi ekonomik olarak daha düşük sonuç verir.
Karşılaştırmada döviz bürosunun satış kuru veya internette görülen gösterge niteliğindeki bir kur yerine, firmanın aynı tutar ve aynı işlem anı için bankadan gerçekten alabileceği kurumsal döviz alış fiyatı kullanılmalıdır.
Firmalar ne yapmalı?
Destek başvurusu öncesinde hem hukuki uygunluk hem de işlemin ekonomik sonucu birlikte değerlendirilmelidir.
- Dövizin kaynağını doğrulayın: Döviz gelirinin TCMB tarafından belirlenen yurt dışı kaynaklı döviz kapsamına girip girmediğini kontrol edin.
- Belgeleri hazırlayın: İhracat, hizmet, serbest bölge veya aracılı ihracat işlemine ilişkin belgeleri aracı bankaya sunulabilecek şekilde düzenleyin.
- Döviz pozisyonunu hesaplayın: 1 Ekim 2026’dan itibaren uygulanacak oran ve tevsik yöntemine göre firmanın durumunu önceden değerlendirin.
- Kontrol ilişkilerini belirleyin: Doğrudan ve dolaylı ortaklık, oy hakkı ve yönetim kurulu kontrolü bulunan firmaları tespit edin.
- Firma limitini kontrol edin: TCMB tarafından ilan edilecek satış ve destek üst limitlerini başvuru öncesinde inceleyin.
- Kur tekliflerini karşılaştırın: TCMB dönüşüm kurunu, yüzde 3 desteği, alternatif banka alış kurunu ve komisyonu aynı işlem anı itibarıyla karşılaştırın.
- Komisyonu yazılı olarak öğrenin: Aracı bankanın uygulayacağı komisyonu ve diğer işlem maliyetlerini başvuru öncesinde teyit edin.
- Eski taahhütleri izleyin: 1 Ekim 2026’dan önce verilmiş döviz almama taahhütlerinin sona erdiğini ve ihlal bulunmadığını doğrulayın.
- Beyanları kontrol edin: Aracı bankaya veya TCMB’ye sunulacak bilgi ve belgelerin güncel, tam ve gerçeğe uygun olmasını sağlayın.
- Kayıtları saklayın: Dövizin kaynağını, dönüşüm işlemini, destek hesabını ve banka bildirimlerini gösteren belgeleri düzenli şekilde muhafaza edin.
Gerçeğe aykırı beyan ve usulsüz kullanımın sonuçları
1 Ekim 2026’dan itibaren gerçeğe aykırı bildirimde bulunulduğunun veya destekten usulsüz, amaca aykırı ya da gerçeğe aykırı bilgi ve belge kullanılarak yararlanıldığının tespit edilmesi hâlinde destek tutarı ek mali yüklerle geri alınacaktır.
Ödenen destek; ilgili dönemde oluşan kur farkı ve desteğin ödendiği tarihten tespit tarihine kadar TCMB’nin tespit tarihinde ilan ettiği en yüksek gecelik borç verme faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizle birlikte tahsil edilir.
Firma bakımından doğabilecek diğer sonuçlar
- Döviz dönüşüm desteği talepleri belirli süre boyunca kabul edilmeyebilir.
- TCMB kaynaklı kredi başvuruları ve kredi kullanım talepleri belirli süre boyunca reddedilebilir.
- Tedbirin süresi belirlenirken ihlal tutarı ve ihlalin tekrarlanıp tekrarlanmadığı dikkate alınabilir.
- TCMB, ilgili kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verebilir.
Bağlantılı firmalara uygulanabilecek tedbirler
Hesaplanan geri alma tutarı ödeninceye kadar; ihlali yapan firmanın kontrol ettiği firmaların, bu firmayı kontrol eden firmaların ve firmayı kontrol eden gerçek veya tüzel kişilerin kontrol ettiği diğer firmaların destek talepleri ile TCMB kaynaklı kredi başvuruları ve kullanım talepleri kabul edilmez.
Aracı bankaların sorumluluğu
Aracı bankalar şüpheli işlemleri TCMB’ye bildirmek ve TCMB tarafından hesaplanan tutarın bildirim tarihinden itibaren bir ay içinde aktarılması için gerekli tedbirleri almak zorundadır. Tutarın bir ay içinde aktarılmaması hâlinde TCMB, ilgili tutarı aracı bankanın kendi nezdindeki hesaplarından resen tahsil edebilir.
Yaptırımların somut işleme uygulanması; ihlalin tarihi, niteliği, kullanılan belgeler, kontrol ilişkileri ve geçiş hükümleri dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.
Uygulama örnekleri
Aşağıdaki örnekler düzenlemenin çalışma mantığını açıklamak amacıyla hazırlanmıştır. Gerçek işlemlerde TCMB’nin güncel uygulama usulleri ve aracı bankanın kontrolleri esas alınmalıdır.
Örnek 1: Yüzde 3 destek hesabı
Firmanın uygun bulunan dövizinin dönüşüm kuru üzerinden TL karşılığı 2.000.000 TL’dir. 31 Ocak 2027’ye kadar geçerli geçici yüzde 3 oranı üzerinden brüt destek 60.000 TL olur. Komisyon bulunmuyorsa toplam ekonomik karşılık 2.060.000 TL’dir.
Örnek 2: Destek var fakat işlem ekonomik olarak dezavantajlı
TCMB dönüşüm kuru üzerinden destekli efektif kur 48,41 TL iken firma aynı anda bankasında dövizi 48,55 TL’den satabilecek durumdaysa, dönüşüm desteği ödenmesine rağmen işlem alternatif satışa göre daha düşük sonuç verebilir. Varsa banka komisyonu farkı daha da artırabilir.
Örnek 3: Firma üst limitinin aşılması
TCMB tarafından firma için hesaplanan satış üst limiti 1.000.000 USD ise firmanın 1.200.000 USD tutarındaki destek talebinin üst limiti aşan kısmı veya talebin tamamı, belirlenecek uygulama yöntemine göre karşılanmayabilir. Kesin işlem yöntemi TCMB usul ve esaslarına göre belirlenir.
Örnek 4: Eski taahhüdün ihlali
Firma 20 Eylül 2026’da destekten yararlanarak döviz almama taahhüdü vermiş ve taahhüt süresi içinde ihlalde bulunmuşsa, ihlal 1 Ekim’den sonra tespit edilse bile geçici hüküm gereği eski düzenlemenin ilgili yaptırım hükümleri uygulanır.
Resmî kaynaklar
- 1 Ağustos 2026 tarihli ve 33327 sayılı Resmî Gazete — 2026/11 Sayılı Tebliğ Destek süresini uzatan, 1 Ekim 2026’dan itibaren uygulanacak yeni şartları ve yaptırım sistemini düzenleyen değişiklik metni.
- TCMB — Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ 2023/5 sayılı ana Tebliğin değişiklik öncesindeki konsolide hükümleri ve geçici yüzde 3 uygulamasının hukuki dayanağı.
- TCMB Operasyonel İşlemler ile İlgili Mevzuat Döviz dönüşüm desteğine ilişkin güncel uygulama talimatlarının yayımlandığı resmî TCMB mevzuat sayfası.
Sık sorulan sorular
Döviz dönüşüm desteği yüzde 2 mi, yüzde 3 mü?
Tebliğ’deki temel oran yüzde 2’dir. Ancak geçici düzenleme nedeniyle destek oranı 31 Ocak 2027 tarihine kadar yüzde 3 olarak uygulanacaktır.
2026/11 sayılı Tebliğ ne zaman yayımlandı?
Tebliğ, 1 Ağustos 2026 tarihli ve 33327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Yeni döviz pozisyonu şartı ne zaman başlayacak?
Döviz pozisyonu oranına dayanan yeni yararlanma şartı 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Döviz almama taahhüdü kaldırıldı mı?
Yeni sistem 1 Ekim 2026’da yürürlüğe girdiğinde döviz pozisyonu oranı esas alınacaktır. Ancak bu tarihten önce verilmiş döviz almama taahhütlerinin ihlalinde eski hükümler uygulanmaya devam edecektir.
Yüzde 3 destek firmaya net yüzde 3 kazanç sağlar mı?
Hayır. Net avantaj; TCMB dönüşüm kuru, firmanın bankadan alabileceği alternatif döviz alış fiyatı ve varsa banka komisyonu birlikte karşılaştırılarak belirlenir.
TCMB dönüşüm kuru piyasa kurundan düşük olabilir mi?
Evet. TCMB dönüşüm kuru, bankanın firmaya özel verebileceği kurumsal döviz alış fiyatından farklı ve daha düşük olabilir. Bu nedenle işlem öncesinde destekli efektif kur hesaplanmalıdır.
Bankalar döviz dönüşüm işlemi için komisyon alabilir mi?
1 Ekim 2026’dan itibaren aracı bankalar komisyon alabilecektir. Uygulanabilecek azami komisyon oranını TCMB belirleyecektir.
Döviz pozisyonu oranı kaç olacak?
2026/11 sayılı Tebliğ’de rakamsal bir oran açıklanmamıştır. Oran sınırı ve tevsik yöntemi TCMB tarafından belirlenecek uygulama usul ve esaslarında gösterilecektir.
TCMB destek veya döviz satışına üst limit koyabilir mi?
Evet. TCMB, firmaların satabileceği döviz veya alabileceği destek tutarına üst sınır koyabilir. Hesaplamada firma kârlılığı ve işgücü maliyetinden oluşan katma değer dikkate alınabilir.
TCMB’ye satılan döviz geri alınabilir mi?
1 Ekim 2026’da yürürlüğe girecek hükme göre destek kapsamında TCMB’ye satılan döviz hiçbir şekilde firmaya iade edilmez.
İncelemeye alınan firmaya destek ödenir mi?
İncelemeye alınan firmaya, TCMB tarafından belirlenecek inceleme süresi tamamlanıncaya kadar destek ödemesi yapılmaz. Usulsüzlük tespit edilmezse talep incelemenin sonuçlandığı tarihten sonra kabul edilir.
Usulsüz yararlanılan destek nasıl geri alınır?
Destek tutarı; ilgili dönemde oluşan kur farkı ve desteğin ödendiği tarihten tespit tarihine kadar hesaplanacak faizle birlikte aracı banka tarafından tahsil edilerek TCMB’ye aktarılır.
Yaptırım bağlantılı firmalara da uygulanabilir mi?
Evet. Geri alınması gereken tutar ödeninceye kadar ihlali yapan firmayı kontrol eden, onun kontrol ettiği veya aynı kontrol ilişkisi içinde bulunan firmaların destek ve TCMB kaynaklı kredi talepleri kabul edilmeyebilir.
Aracılı ihracatta destek kime ödenir?
Şartların sağlanması hâlinde döviz tedarikçi firma adına satılmış kabul edilir ve destek tutarı aracı banka tarafından doğrudan tedarikçi firmanın hesabına aktarılır.
Sonuç
2026/11 sayılı Tebliğ, döviz dönüşüm desteğinde iki ayrı zaman dilimi oluşturmuştur. Geçici yüzde 3 destek oranı 31 Ocak 2027’ye kadar uzatılmıştır. Döviz pozisyonu oranı, firma üst limiti, banka komisyonu, yeni inceleme sistemi ve bağlantılı firmalara uygulanabilecek tedbirler ise 1 Ekim 2026’da yürürlüğe girecektir.
Firmalar yalnız brüt destek oranına bakarak karar vermemelidir. TCMB dönüşüm kuru, aynı anda alınabilecek kurumsal banka alış fiyatı, komisyon, döviz pozisyonu şartı, firma üst limiti ve belge yükümlülükleri birlikte değerlendirilmelidir. Ayrıca 1 Ekim 2026’dan önce verilmiş döviz almama taahhütleri, yeni sisteme geçilmesiyle ortadan kalkmayacaktır.
Bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Firmanın döviz gelirinin kapsama girip girmediği, döviz pozisyonu, kur avantajı, belge durumu ve bağlantılı şirketleri somut işlem özelinde ayrıca değerlendirilmelidir. Nihai uygulamada yürürlükteki mevzuat, TCMB’nin güncel uygulama talimatları ve aracı banka kayıtları esas alınmalıdır.
Tamamlayıcı Hizmetler
Mevzuat değişikliklerinin işletme ve kurum süreçlerine uygulanması için ilgili danışmanlık hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.
