Yazar: İsmail Güneş · Yayınlanma tarihi: · Son güncellenme tarihi:
Nakdi sermaye artışında faiz indirimi; sermaye şirketlerinin nakden artırdıkları ve şartlara uygun biçimde ödedikleri sermaye üzerinden hesaplanan tutarı kurum kazancından indirebilmelerine imkân veren vergisel bir düzenlemedir. İndirim tutarı; nakdi sermaye, TCMB ticari kredi faiz oranı, uygulanacak indirim oranı ve süre dikkate alınarak hesaplanır.
Nakdi sermaye indiriminizi birlikte değerlendirelim
Sermaye artırımının kapsamını, ödeme ve tescil tarihlerini, uygulanacak oranı, beş hesap dönemlik süreyi ve kurumlar vergisi beyannamesine aktarılacak tutarı birlikte inceleyebiliriz.
Nakdi sermaye artışı faiz indiriminin temel kuralları
- İndirimden, şartları taşıyan sermaye şirketleri yararlanabilir.
- Genel indirim oranı %50, yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısım için %75’tir.
- Hesaplamada ilgili yıl için TCMB tarafından açıklanan yıllık ticari kredi faiz oranı kullanılır.
- Nakdin ödendiği ay kesri tam ay sayılır ve hesap döneminin kalan ayları dikkate alınır.
- 5 Temmuz 2022 tarihinden itibaren gerçekleştirilen artışlarda yararlanma süresi beş hesap dönemidir.
- 5 Temmuz 2022’den önceki artışlarda 2022–2026 hesap dönemleri geçiş süresini oluşturur.
- Cari hesap dönemine ait indirim, geçici vergi bakımından yalnız dördüncü geçici vergilendirme döneminde uygulanabilir.
- Nakdi sermaye indirimi, yurt içi asgari kurumlar vergisi hesabında matrahtan indirilemez.
Nakdi sermaye artışında faiz indirimi nedir?
Nakdi sermaye artışında faiz indirimi, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde düzenlenen bir kurum kazancı indirimidir. Düzenlemenin amacı, sermaye şirketlerinin borçlanma yerine öz kaynak kullanmalarını desteklemektir.
Uygulamada şirketin ödediği gerçek bir faiz gideri bulunması gerekmez. “Faiz indirimi” olarak adlandırılmasına rağmen hesaplama, nakden artırılan sermaye üzerinden kanunda belirlenen yöntemle yapılır. Hesaplanan tutar, şartların sağlanması hâlinde kurumlar vergisi beyannamesinde ayrıca gösterilerek kurum kazancından indirilir.
İndirimin konusunu yalnızca sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı oluşturur. İç kaynakların sermayeye eklenmesi, ayni sermaye konulması veya bilanço kalemlerinin birbirine mahsubu, tek başına bu indirimden yararlanma hakkı doğurmaz.
Nakdi sermaye artışı faiz indiriminden kimler yararlanabilir?
İndirimden, Kurumlar Vergisi Kanunu’nda kapsam dışında bırakılmayan sermaye şirketleri yararlanabilir. Anonim şirketler, limited şirketler ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler, diğer şartları da taşımaları hâlinde uygulama kapsamında değerlendirilebilir.
Mevcut şirketlerde ticaret siciline tescil edilen ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarındaki nakdi artış; yeni kurulan şirketlerde ise ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı hesaplamaya esas alınır.
Kapsam dışında kalan kurumlar
Finans, bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri kanun gereği nakdi sermaye artışı faiz indiriminden yararlanamaz.
Nakdi sermaye artışı faiz indirimi nasıl hesaplanır?
İndirim tutarının hesaplanmasında aşağıdaki formül kullanılır:
İndirim tutarı = Nakdi sermaye tutarı × TCMB ticari kredi faiz oranı × İndirim oranı × Süre oranı
Formülde yer alan unsurlar şu anlamlara gelir:
- Nakdi sermaye tutarı: Şirketin banka hesabına ödenen ve şartları taşıyan nakdi sermaye kısmıdır.
- TCMB ticari kredi faiz oranı: İndirimden yararlanılan yıl için TCMB tarafından en son açıklanan, bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranıdır.
- İndirim oranı: Şirketin ve sermaye artırımının niteliğine göre uygulanacak genel veya artırımlı orandır.
- Süre oranı: Nakdin dikkate alınmaya başlandığı aydan hesap döneminin sonuna kadar kalan ay sayısının 12’ye bölünmesiyle bulunur.
Örnek hesaplama
Bir şirketin 4.000.000 TL tutarındaki nakdi sermaye artışının tamamının Haziran ayında tescil edilerek aynı ay ödendiğini, ilgili yıl TCMB oranının %45,34 ve indirim oranının %50 olduğunu varsayalım. Haziran ayı tam ay kabul edildiği için süre 7/12 olarak dikkate alınır.
Hesaplama: 4.000.000 × %45,34 × %50 × 7/12 = 528.966,67 TL
Bu örnek yalnız hesaplama yöntemini açıklamaktadır. Gerçek uygulamada tescil tarihi, her ödemenin tarihi, sermayenin kaynağı, indirim oranı, önceki sermaye azaltımları ve beş hesap dönemlik süre ayrıca kontrol edilmelidir.
Nakdi sermaye artışında hangi indirim oranları uygulanır?
Genel indirim oranı %50’dir. Nakdi sermaye artışının yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısmında ise oran %75 olarak uygulanır.
| Sermayenin niteliği | Temel oran | Açıklama |
|---|---|---|
| Genel nakdi sermaye artışı | %50 | Kanunda ve Bakanlar Kurulu Kararında farklı oran öngörülmeyen artışlarda uygulanır. |
| Yurt dışından getirilen nakit | %75 | Yalnız yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısım için uygulanır. |
| Borsada işlem gören şirketlerde şartları taşıyan pay oranı | İlave oran uygulanabilir | Borsada işlem görebilir nitelikteki payların oranına göre ilave puan gündeme gelebilir. |
| Yatırım teşvik belgeli üretim ve sanayi tesisi yatırımları | İlave 25 puan | Nakdin belirlenen yatırım harcamalarında kullanılan kısmıyla sınırlı olarak uygulanabilir. |
| 2015/7910 sayılı Kararda kapsamı belirlenen bazı işlemler | %0 | Şirketin veya sermayenin kullanım biçimine göre indirim hakkı etkisiz hâle gelebilir. |
Oran seçimi otomatik kabul edilmemelidir
Yurt dışından getirilen nakit, halka açıklık oranı, yatırım teşvik belgesi ve sermayenin kullanım yeri ayrı ayrı belgelendirilmelidir. Aynı sermaye artışının farklı bölümleri için farklı oranlarla hesaplama yapılması gerekebilir.
Nakdi sermaye indiriminde süre hesabı nasıl yapılır?
Nakdi sermayenin şirketin banka hesabına yatırıldığı tarihin bulunduğu ay kesri tam ay sayılır. Bu aydan hesap döneminin sonuna kadar kalan ay sayısı 12’ye bölünerek süre oranı bulunur.
Nakden taahhüt edilen sermayenin tescilden önce şirketin banka hesabına yatırılan kısmında, sermaye artırım kararının ticaret siciline tescil edildiği ay başlangıç kabul edilir. Tescilden sonra ödenen tutarlarda ise ödemenin yapıldığı ay esas alınır.
Sermaye taahhüdü farklı tarihlerde parça parça ödenmişse her ödeme için ayrı süre hesabı yapılmalıdır. Yalnızca toplam sermaye artış tutarı ve tek bir tarih kullanılarak yapılan hesaplama yanlış sonuca yol açabilir.
Beş hesap dönemlik süre nasıl belirlenir?
5 Temmuz 2022 ve sonrasında yapılan sermaye artışları
5 Temmuz 2022 tarihinden itibaren gerçekleştirilen nakdi sermaye artışlarında indirimden, sermaye artırımına ilişkin kararın veya yeni kuruluşta ana sözleşmenin tescil edildiği hesap dönemi ile bu dönemi izleyen dört hesap dönemi boyunca yararlanılabilir.
Örneğin nakdi sermaye artışı 2023 yılında tescil edilmişse, diğer şartların korunması kaydıyla 2023, 2024, 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde indirim hesaplanabilir.
5 Temmuz 2022 tarihinden önce yapılan sermaye artışları
Bu tarihten önce sermaye artırımı yapan veya ilk defa kurulan şirketler için geçiş düzenlemesi uygulanır. Söz konusu şirketler, 2022 hesap dönemi dâhil olmak üzere beş hesap dönemi daha indirimden yararlanabilir.
Buna göre şartları taşıyan eski sermaye artışlarında 2022, 2023, 2024, 2025 ve 2026 hesap dönemleri dikkate alınır. Dolayısıyla 2026 yılı, 5 Temmuz 2022 öncesindeki artışlar bakımından genel olarak son yararlanma yılıdır.
Devreden indirim tutarları farklı değerlendirilir
Beş hesap dönemi içinde hesaplandığı hâlde kazanç yetersizliği nedeniyle kullanılamayan indirim tutarları, şartları çerçevesinde sonraki dönemlere devredilebilir. Ancak devreden tutarlar yeniden değerleme veya başka bir endekslemeye tabi tutulmaz.
Nakdi sermaye indirimi hangi geçici vergi döneminde uygulanır?
7566 sayılı Kanun’la dördüncü geçici vergilendirme dönemi, 2025 yılı gelir ve kazançlarına uygulanmak üzere yeniden getirilmiştir. Bunun ardından 24 Mayıs 2026 tarihli ve 33263 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 25 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ile nakdi sermaye artışı indiriminin geçici vergi dönemlerindeki uygulaması güncellenmiştir.
Güncel düzenlemeye göre cari hesap dönemine ait nakdi sermaye artışı faiz indirimi, geçici vergi bakımından yalnızca dördüncü geçici vergilendirme döneminde dikkate alınabilir. Birinci, ikinci ve üçüncü geçici vergi dönemlerinde cari yıla ait indirim hesaplanmaz.
Bunun temel nedeni, hesaplamada kullanılacak TCMB ticari kredi faiz oranının ilgili yıl tamamlandıktan sonra kesinleşmesidir. İndirim ayrıca yıllık kurumlar vergisi beyannamesinde de şartları çerçevesinde uygulanır.
2026 yılı faiz oranı henüz kesinleşmemiştir
Bu içeriğin güncellenme tarihi olan 17 Ağustos 2026 itibarıyla, 2026 hesap döneminde kullanılacak yıllık TCMB ticari kredi faiz oranı henüz kesinleşmemiştir. Güncel haftalık kredi oranları, nakdi sermaye indirimi hesabında kullanılacak yıllık nihai oran yerine geçmez.
Hangi sermaye artışları hesaplamaya alınmaz?
Aşağıdaki işlemler, genel olarak nakdi sermaye artışı faiz indiriminin hesabında dikkate alınmaz:
- Nakit dışındaki varlıkların sermaye olarak konulması,
- Birleşme, devir veya bölünme işlemlerinden kaynaklanan sermaye artışları,
- Öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesi,
- Hisse senedi, tahvil, bono veya benzeri kıymetlerin sermaye olarak konulması,
- Bilanço kalemlerinin birbiri içinde mahsubu yoluyla yapılan artışlar,
- Ortaklar veya ortaklarla ilişkili kişiler tarafından kredi veya borç kullanılarak karşılanan artışlar,
- Kanun veya 2015/7910 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca indirim oranı %0 uygulanan işlemler.
Nakdin şirket hesabına girmiş olması tek başına yeterli değildir. Paranın kaynağı ve nasıl kullanıldığı, banka kayıtları ve diğer belgelerle birlikte değerlendirilmelidir.
Sermaye azaltımı faiz indirimini nasıl etkiler?
İndirimden yararlanılan nakdi sermaye daha sonra azaltılırsa, azaltılan tutar bakımından sermaye azaltımına ilişkin kararın ticaret siciline tescil edildiği ayı izleyen aydan itibaren indirim hesaplanmaz.
Nakdi sermaye artışından önce sermaye azaltımı yapılmış olması da hesaplamayı etkileyebilir. Bu nedenle hesaplama yalnız son sermaye artırım kararına bakılarak yapılmamalı; şirketin önceki sermaye hareketleri ve bunların kaynakları da incelenmelidir.
Yurt içi asgari kurumlar vergisi indirimin avantajını etkiler mi?
Evet. 7524 sayılı Kanun’la Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen 32/C maddesi uyarınca yurt içi asgari kurumlar vergisi, 2025 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde uygulanmaktadır.
Nakdi sermaye artışından kaynaklanan faiz indirimi normal kurumlar vergisi matrahının hesabında düşülebilir. Ancak bu indirim, yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahına ulaşılırken düşülmesine izin verilen indirimler arasında değildir.
Bu nedenle nakdi sermaye indirimi normal hesaplanan kurumlar vergisini azaltmasına rağmen, asgari kurumlar vergisinin daha yüksek çıkması hâlinde sağlanan vergi avantajı kısmen veya tamamen etkisiz kalabilir.
Nakdi sermaye artışı faiz indirimi hesaplama aracı nasıl kullanılmalıdır?
Hesaplama aracında sermaye artırımının tescil tarihi, nakit ödeme tutarı, ödeme tarihi, hesaplama yılı, TCMB faiz oranı ve uygulanacak indirim oranı doğru girilmelidir.
Birden fazla ödeme varsa her ödeme ayrı satırda hesaplanmalıdır. Yurt içinden ve yurt dışından sağlanan nakit tutarları farklı oranlara tabi olduğunda bu tutarlar da ayrı kalemler olarak girilmelidir.
Araç tarafından bulunan sonuç, kurum kazancından indirilebilecek tahmini tutarı gösterir. Kazanç yetersizliği, geçmiş dönemden devreden indirimler, sermaye azaltımı, yurt içi asgari kurumlar vergisi ve özel oran şartları ayrıca değerlendirilmelidir.
Hesaplamadan önce kontrol edilmesi gerekenler
- Sermaye artırım veya kuruluş tescil tarihi,
- Her nakit ödemenin tutarı ve banka hesabına giriş tarihi,
- Nakdin yurt içi veya yurt dışı kaynağı,
- Şirketin uygulayabileceği indirim oranı,
- İlgili yılın kesinleşmiş TCMB faiz oranı,
- Beş hesap dönemlik yararlanma süresi,
- Önceki ve sonraki sermaye azaltımları,
- Yatırım teşvik belgesi ve sermayenin kullanım yeri,
- Kazanç yetersizliği nedeniyle devreden tutarlar,
- Yurt içi asgari kurumlar vergisi etkisi.
Nakdi sermaye indiriminde sık yapılan hatalar
Tescil edilen tutarın tamamını ödenmiş kabul etmek
İndirim hesabında fiilen ödenen nakdi tutar ve her ödemenin tarihi dikkate alınmalıdır.
Haftalık TCMB oranını yıllık oran yerine kullanmak
Hesaplamada ilgili yıl için en son açıklanan yıllık ağırlıklı ortalama ticari kredi faiz oranı kullanılmalıdır.
Bütün ödemelere tek tarih uygulamak
Farklı aylarda yapılan ödemeler, ayrı süre oranlarıyla hesaplanmalıdır.
Beş hesap dönemlik süreyi kontrol etmemek
5 Temmuz 2022 öncesi ve sonrası artışlarda farklı başlangıç kuralları uygulanır.
İndirimi ilk üç geçici vergi döneminde kullanmak
Cari hesap dönemine ait indirim, geçici vergi bakımından yalnız dördüncü geçici vergilendirme döneminde uygulanabilir.
Asgari kurumlar vergisi etkisini gözden kaçırmak
Nakdi sermaye indiriminin normal matrahı azaltması, aynı tutarın asgari kurumlar vergisi hesabında da düşüleceği anlamına gelmez.
Lilyum Danışmanlık nasıl destek olur?
Lilyum Danışmanlık; nakdi sermaye artırım kararının, ticaret sicili kayıtlarının, banka ödemelerinin ve sermayenin kaynağının incelenmesine; doğru indirim oranının ve yararlanma dönemlerinin belirlenmesine destek olur.
Çalışma kapsamında cari dönem indirimi, geçmiş dönemden devreden tutarlar, sermaye azaltımının etkisi, yurt dışından getirilen nakit, yatırım teşvik belgesi ve yurt içi asgari kurumlar vergisi birlikte değerlendirilebilir.
Tamamlayıcı hizmetler
Nakdi sermaye artışının muhasebe, yatırım, teşvik ve şirket yapılanması yönleri aşağıdaki hizmet alanlarıyla birlikte değerlendirilebilir.
Mali Müşavirlik Hizmetleri
Muhasebe kayıtları, beyannameler, mali raporlama ve şirketin vergisel yükümlülüklerinin bütüncül değerlendirilmesi.
Muhasebe Sisteminin Kurulması
Sermaye hareketlerinin, banka ödemelerinin ve devreden indirim tutarlarının izlenebileceği muhasebe düzeninin kurulması.
Yatırım Teşvik Danışmanlığı
Nakdi sermayenin yatırım teşvik belgeli üretim ve sanayi tesisi yatırımlarında kullanılmasının değerlendirilmesi.
Teknopark Teşvikleri Danışmanlığı
Teknoloji şirketlerinin sermaye, teşvik, istisna ve kurumlar vergisi uygulamalarının birlikte incelenmesi.
İhracat Teşvikleri Danışmanlığı
İhracatçı şirketlerin sermaye yapısı, destek programları ve vergisel avantajlarının birlikte değerlendirilmesi.
Yurt Dışında Şirket Kurulumu Danışmanlığı
Yurt dışı şirket yapılanmaları, sermaye hareketleri ve Türkiye’deki şirketlerle kurulacak mali ilişkilerin planlanması.
Nakdi sermaye artışı faiz indirimi hakkında sık sorulan sorular
Nakdi sermaye artışı faiz indirimi nedir?
Sermaye şirketlerinin şartları taşıyan nakdi sermaye artışları üzerinden TCMB faiz oranı, indirim oranı ve süreyi esas alarak hesapladıkları tutarı kurum kazancından indirebilmelerine imkân veren vergisel düzenlemedir.
Nakdi sermaye faiz indiriminin genel oranı nedir?
Genel indirim oranı %50’dir. Şirketin veya sermayenin niteliğine göre artırımlı oran ya da %0 oran uygulanması mümkündür.
Yurt dışından getirilen nakit için hangi oran uygulanır?
Nakdi sermaye artışının yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısmında temel indirim oranı %75 olarak uygulanır. Kaynağın ve transferin belgelerle doğrulanması gerekir.
Hesaplamada hangi TCMB faiz oranı kullanılır?
İndirimden yararlanılan yıl için TCMB tarafından en son açıklanan bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı kullanılır.
Nakdin ödendiği ay süre hesabına dâhil edilir mi?
Evet. Nakdin ödendiği ay kesri tam ay sayılır. Tescilden önce yapılan ödemelerde ise tescilin gerçekleştiği ay başlangıç kabul edilir.
Sermaye taahhüdü parça parça ödenirse hesaplama nasıl yapılır?
Her ödeme tutarı, ödeme veya ilgili tescil tarihi ve kalan ay sayısı dikkate alınarak ayrı hesaplanır. Bulunan tutarlar daha sonra toplanır.
Nakdi sermaye indirimi kaç yıl uygulanabilir?
5 Temmuz 2022 tarihinden itibaren yapılan artışlarda tescilin gerçekleştiği hesap dönemi ile izleyen dört hesap dönemi olmak üzere toplam beş hesap dönemi uygulanabilir.
5 Temmuz 2022’den önceki sermaye artışlarında son yıl hangisidir?
Geçiş düzenlemesi kapsamında 2022 hesap dönemi dâhil beş hesap dönemi dikkate alındığından, şartları taşıyan eski sermaye artışları bakımından 2026 yılı genel olarak son yararlanma yılıdır.
Nakdi sermaye indirimi hangi geçici vergi döneminde uygulanır?
Cari hesap dönemine ait nakdi sermaye indirimi geçici vergi bakımından yalnız dördüncü geçici vergilendirme döneminde uygulanabilir. İlk üç geçici vergi döneminde cari yıla ait indirim hesaplanmaz.
Kazanç yetersizliği nedeniyle kullanılamayan indirim sonraki yıla devreder mi?
Evet. Şartları kapsamında hesaplandığı hâlde kazanç yetersizliği nedeniyle indirilemeyen tutar sonraki dönemlere devredilebilir. Devreden tutar endekslemeye tabi tutulmaz.
Sermaye azaltılırsa daha önce kullanılan indirim geri alınır mı?
Sermaye azaltımı, azaltılan tutar bakımından tescil ayını izleyen aydan sonraki indirim hesaplarını etkiler. Önceki dönemlerin ve azaltımın kaynağının somut işlem özelinde ayrıca incelenmesi gerekir.
İç kaynaklardan yapılan sermaye artışı indirim kapsamında mıdır?
Hayır. Öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesi nakdi sermaye artışı sayılmaz ve bu işlem üzerinden faiz indirimi hesaplanmaz.
Nakdi sermaye indirimi asgari kurumlar vergisini azaltır mı?
Nakdi sermaye indirimi normal kurumlar vergisi matrahından düşülebilir; ancak yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahında düşülmez. Bu nedenle avantaj, asgari kurumlar vergisi nedeniyle kısmen veya tamamen etkisiz kalabilir.
2026 yılı hesaplamasında hangi faiz oranı kullanılmalıdır?
2026 hesap dönemine ait hesaplamada, TCMB tarafından 2026 yılı için açıklanacak yıllık nihai oran kullanılmalıdır. 17 Ağustos 2026 itibarıyla bu oran henüz kesinleşmemiştir.
Resmî kaynaklar
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu Nakdi sermaye artışı indirimi için 10/1-ı; yurt içi asgari kurumlar vergisi için 32/C maddesi.
- 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin güncel birleştirilmiş metni Sermaye artırımında indirim uygulamasının kapsamı, hesabı, oranları ve süreleri.
- 25 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Dördüncü geçici vergilendirme döneminde nakdi sermaye indiriminin uygulanmasına ilişkin güncel açıklama.
- 7566 sayılı Kanun Dördüncü geçici vergilendirme döneminin yeniden getirilmesine ilişkin düzenleme.
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası kredi faiz oranları Kredi faiz oranlarına ilişkin TCMB veri ve metodoloji sayfası.