Yayınlanma tarihi: · Son güncellenme tarihi:
Yeni yatırım teşvik sistemi, 29 Mayıs 2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kurulan; Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, Sektörel Teşvik Sistemi ve bölgesel teşviklerden oluşan destek yapısıdır. Bu rehberde sistemin programları, 2026 yılı asgari yatırım tutarları, destek unsurları, özel uygulamalar ve başvuru bakımından dikkat edilmesi gereken şartlar güncel mevzuat çerçevesinde açıklanmaktadır.
Yeni yatırım teşvik sisteminde bilinmesi gerekenler
- Yeni sistem, 9903 sayılı Karar ile 30 Mayıs 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
- Teşvik yapısı; Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, Sektörel Teşvik Sistemi ve bölgesel teşviklerden oluşur.
- 2026 yılında genel asgari sabit yatırım tutarı 1. ve 2. bölgelerde 15,1 milyon TL; 3., 4., 5. ve 6. bölgelerde 7,5 milyon TL’dir.
- Teşvik belgesine başvuru yapılmadan önce gerçekleştirilen yatırım harcamaları kural olarak belge kapsamına alınmaz.
- Desteklerin kapsamı; yatırım konusu, bölge, yatırım cinsi, özel program kararı ve Kararın eklerindeki şartlara göre değişir.
- Karardaki Türk lirası tutarlar her yıl yeniden değerleme oranı dikkate alınarak güncellenir.
Yeni yatırım teşvik sistemi nedir?
Yeni yatırım teşvik sistemi, 29 Mayıs 2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karara dayanır. Karar, 30 Mayıs 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Sistem; üretim ve istihdamın artırılması, kritik ihtiyaçların karşılanması, arz güvenliğinin güçlendirilmesi, dışa bağımlılığın azaltılması, yeşil ve dijital dönüşümün hızlandırılması ve bölgesel gelişmişlik farklarının azaltılması gibi amaçlara yöneliktir.
9903 sayılı Karar, 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararı ve 2018/11201 sayılı Cazibe Merkezleri Programı Kararını yürürlükten kaldırmıştır. Bununla birlikte, eski kararlara göre daha önce düzenlenmiş yatırım teşvik belgeleri kural olarak dayandıkları mevzuat çerçevesinde uygulanmaya devam eder. Sonuçlandırılmamış eski başvurular da başvuru tarihinde yürürlükte bulunan hükümlere göre sonuçlandırılır; ancak yatırımcının talebi üzerine yeni Karara göre değerlendirme yapılması mümkündür.
Başvurudan önce yapılan harcamalara dikkat
Teşvik belgesi düzenlenmesi için yapılan başvurudan önce gerçekleştirilmiş yatırım harcamaları kural olarak teşvik belgesi kapsamına alınmaz. Bu nedenle makine siparişi, ödeme, ithalat veya diğer yatırım harcamalarından önce başvuru takvimi değerlendirilmelidir.
Yeni teşvik sisteminin yapısı
9903 sayılı Karara göre teşvik sistemi üç ana unsurdan oluşur: Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, Sektörel Teşvik Sistemi ve bölgesel teşvikler.
| Ana yapı | Alt program veya uygulama | Temel yaklaşım |
|---|---|---|
| Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi | Teknoloji Hamlesi, Yerel Kalkınma Hamlesi ve Stratejik Hamle | Teknoloji, yerel potansiyel ve stratejik önemi yüksek yatırımların proje bazında değerlendirilmesi |
| Sektörel Teşvik Sistemi | Öncelikli Yatırımlar ve Hedef Yatırımlar | Kararda önceliklendirilen veya Ek-3’te belirlenen yatırım konularının desteklenmesi |
| Bölgesel teşvikler | Sigorta primi işveren hissesi desteği ve 6. bölge için sigorta primi desteği | Destek süresinin ve kapsamının yatırımın gerçekleştirildiği bölgeye göre belirlenmesi |
“Diğer uygulamalar” ayrı bir üst teşvik sistemi değildir
Dijital Dönüşüm ve Yeşil Dönüşüm birer programdır. Deprem bölgesi ve cazibe merkezi uygulamaları geçici hükümlere; alt bölge, süresi sona eren 6. bölge belgeleri ve nakil ise özel şartlara dayanır. Bu başlıklar, Kararda tanımlanan bağımsız bir “Diğer Uygulama Destekleri Sistemi” olarak değerlendirilmemelidir.
Yeni yatırım teşvik sisteminde asgari yatırım tutarları
Karar ve eklerindeki Türk lirası tutarlar yıllık olarak güncellenir. Aşağıdaki tutarlar 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerlidir.
| Yatırım veya program | 2026 asgari tutarı | Açıklama |
|---|---|---|
| Hedef ve Öncelikli Yatırımlar — 1. ve 2. bölgeler | 15,1 milyon TL | Kararda yatırım konusu için daha yüksek veya özel bir tutar belirlenmemişse uygulanır. |
| Hedef ve Öncelikli Yatırımlar — 3., 4., 5. ve 6. bölgeler | 7,5 milyon TL | Kararda yatırım konusu için daha yüksek veya özel bir tutar belirlenmemişse uygulanır. |
| Teknoloji Hamlesi | Çağrıda belirlenir | Program çağrısı ve uygulama esasları ayrıca incelenir. |
| Yerel Kalkınma Hamlesi | Çağrıda belirlenir | İl bazındaki yatırım konusu ve çağrı koşulları esas alınır. |
| Stratejik Hamle — yüksek teknolojili ürünler | 125 milyon TL | Program değerlendirmesi ve diğer uygunluk şartları ayrıca aranır. |
| Stratejik Hamle — diğer yatırımlar | 251 milyon TL | Program değerlendirmesi ve diğer uygunluk şartları ayrıca aranır. |
Seçilmiş diğer 2026 eşik ve üst sınırları
- Dijital veya Yeşil Dönüşüm Programı yatırımının Stratejik Hamle kapsamında desteklenebilmesi için aranan parasal eşik: 62,7 milyon TL.
- Öncelikli yatırım sayılabilen yüksek teknolojili ürün yatırımları ile LNG ve yer altı doğal gaz depolama yatırımlarındaki eşik: 627 milyon TL.
- İstanbul ili dışında Öncelikli Yatırımlar kapsamında değerlendirilebilen orta-yüksek teknolojili ürün yatırımlarındaki eşik: 1 milyar 255 milyon TL.
- Belirli veri merkezlerinde bulut hizmeti sağlayıcıların yatırımlarındaki eşik: 251 milyon TL.
- Makine desteğine konu olabilecek makine ve teçhizatın diğer masraflar hariç asgari birim fiyatı: 2,5 milyon TL.
Asgari tutarı aşmak tek başına yeterli değildir
Yatırımın desteklenebilmesi için yatırım konusu, NACE kodu, yatırım yeri, yatırım cinsi, kapasite veya teknik şartlar ile Kararın Ek-3 ve diğer eklerinde yer alan hükümler birlikte incelenir. Projenin Bakanlık değerlendirmesinde uygun görülmesi ve yatırım teşvik belgesi düzenlenmesi gerekir.
Yeni yatırım teşvik sistemi destek unsurları
Sistemde gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası, vergi indirimi, faiz veya kâr payı desteği, makine desteği, yatırım yeri tahsisi ve bölgesel sigorta primi destekleri bulunur. Her yatırım bütün desteklerden yararlanmaz.
KDV istisnası
Teşvik belgesini haiz yatırımcılara belge kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithali ve yurt içi teslimleri ile belge kapsamındaki yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamaları KDV’den istisna edilebilir. İstisna, yatırımcının bütün mal ve hizmet alımlarına değil, teşvik belgesinde ve ilgili mevzuatta kapsama alınan işlemlere uygulanır.
Gümrük vergisi muafiyeti
Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malı makine ve teçhizat için gümrük vergisi muafiyeti uygulanabilir. Bu muafiyet, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararına göre uygulanması gereken gümrük vergisi oranının %0 uygulanmasını ifade eder; ithalat sırasında doğabilecek bütün vergi ve mali yükümlülüklerin kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez. Kararın Ek-4’ünde yer alan makine ve teçhizat da özel sınırlamalara tabidir.
Vergi indirimi
Gelir veya kurumlar vergisi, ilgili program için belirlenen yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar %60 indirim oranıyla uygulanır. Yatırıma katkı oranı Teknoloji ve Yerel Kalkınma Hamlesinde %50, Stratejik Hamlede %40, Öncelikli Yatırımlarda %30 ve Hedef Yatırımlarda %20’dir. Vergi indiriminin hesabında ve diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara uygulanmasında Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesi ile somut belgedeki şartlar birlikte dikkate alınır.
Sigorta primi işveren hissesi desteği
Destek, tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgesinde kayıtlı istihdamı aşmamak üzere yatırımla sağlanan ilave istihdam için uygulanır. Asgari ücrete tekabül eden işveren hissesi tutarının 6. bölgede tamamı, diğer bölgelerde %50’si karşılanır. Sektörel sistemde uygulama süresi 1. bölgede bulunmaz; 2. bölgede 1 yıl, 3. bölgede 2 yıl, 4. bölgede 4 yıl, 5. bölgede 8 yıl ve 6. bölgede 12 yıldır. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesinde süre diğer bölgelerde 8 yıl, 6. bölgede 12 yıldır.
Aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmesi ve Bakanlıkça karşılanmayan prim tutarlarının süresinde ödenmesi gerekir. Tamamlama vizesi, ilave istihdam hesabı ve belgeye kayıtlı istihdam sınırı uygulamanın temel şartlarıdır.
Sigorta primi desteği
Sigorta primi işçi hissesi desteği yalnız 6. bölgede gerçekleştirilen yatırımlar için öngörülmüştür. Tamamlama vizesi yapılan belgede kayıtlı ilave istihdamı aşmamak üzere, işçi hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı 10 yıl süreyle karşılanabilir. Bildirim ve ödeme yükümlülüklerinin yasal süresinde yerine getirilmesi gerekir.
Faiz veya kâr payı desteği
Türk lirası cinsinden ve en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin, teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının %70’ine kadar olan kısmı için faiz veya kâr payı desteği uygulanabilir. Destek oranı sabit bir faiz oranı değildir; kredi kullanım tarihinde geçerli TCMB bir hafta vadeli repo ihale faiz oranına bağlı olarak hesaplanır.
| Program | Repo oranına uygulanan oran ve puan sınırı | Azami destek oranı | 2026 azami tutarı |
|---|---|---|---|
| Teknoloji Hamlesi ve Yerel Kalkınma Hamlesi | %40; en fazla 20 puan | Sabit yatırım tutarının %20’si | 301 milyon TL |
| Stratejik Hamle | %30; en fazla 15 puan | Sabit yatırım tutarının %15’i | 226 milyon TL |
| Öncelikli Yatırımlar | %25; en fazla 12,5 puan | Sabit yatırım tutarının %10’u | 30,1 milyon TL |
| Hedef Yatırımlar | %25; en fazla 12,5 puan | Sabit yatırım tutarının %10’u | 15,1 milyon TL |
Hedef Yatırımlarda faiz veya kâr payı desteği yalnız 4., 5. ve 6. bölgelerde gerçekleştirilecek uygun yatırımlara sağlanabilir. Elektrik üretimi, dağıtımı, depolaması ile ana şebeke üzerinden gaz yakıt dağıtımı yatırımlarına ilişkin özel sınırlamalar ayrıca dikkate alınmalıdır.
Makine desteği
Makine desteği yalnız Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar için öngörülmüştür. Teşvik belgesinin yatırım süresi içinde temin edilen ve diğer masraflar hariç birim fiyatı 2026 yılında en az 2,5 milyon TL olan makine ve teçhizat bedelinin %25’i desteklenebilir. Destek; Teknoloji ve Yerel Kalkınma Hamlesinde sabit yatırım tutarının %15’ini ve 301 milyon TL’yi, Stratejik Hamlede sabit yatırım tutarının %15’ini ve 226 milyon TL’yi geçemez.
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında faiz veya kâr payı desteği ile makine desteği birlikte uygulanmaz. Yatırımcı, şartlarına göre bu iki destekten biri üzerinden değerlendirilir.
Yatırım yeri tahsisi
Teşvik belgesi düzenlenmiş yatırımlar için ilgili kanun, usul ve esaslar çerçevesinde yatırım yeri tahsis edilebilir. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi yatırımlarında Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğünün belirlediği usul ve esaslara göre de tahsis yapılabilir. Bu düzenleme otomatik ve koşulsuz bir yer tahsisi hakkı doğurmaz. Vergi indirimi öngörülmeyen yatırımlar ile elektrik üretimine yönelik yatırımlara yatırım yeri tahsis edilmez.
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi
Teknoloji Hamlesi Programı
Teknoloji Hamlesi Programı, öncelikli ürün listesindeki ürünlere veya teknolojilere yönelik yatırımları kapsar. Başvurular proje bazında değerlendirilir ve uygun görülen projeler için yatırım teşvik belgesi düzenlenir. Program Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğünce yürütülür; asgari yatırım tutarı ilgili çağrıda belirlenir.
Program kapsamında uygun bulunan yatırımlar KOSGEB ve/veya TÜBİTAK tarafından kendi mevzuatları çerçevesinde doğrudan desteklenebilir. Bu imkân, diğer bütün kamu desteklerinin aynı harcamada serbestçe birleştirilebileceği anlamına gelmez; desteklerin birlikte kullanım şartları proje ve harcama bazında incelenmelidir.
Yerel Kalkınma Hamlesi Programı
Yerel Kalkınma Hamlesi; illerin sosyoekonomik durumu, coğrafi potansiyeli, yerel ihtiyaçları, atıl kaynakları, istihdam kapasitesi ve kümelenme etkisi dikkate alınarak belirlenen yatırım konularını desteklemeyi amaçlar. İl bazındaki yatırım konuları Bakanlık tebliğiyle belirlenir ve güncellenebilir. Başvurular Yerel Kalkınma Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesi tarafından proje bazında değerlendirilir.
Stratejik Hamle Programı
Stratejik Hamle Programı; katma değeri yüksek, kritik ihtiyaçları karşılayacak, arz güvenliğini güçlendirecek, dışa bağımlılığı azaltacak, uluslararası rekabet gücünü artıracak ve Ar-Ge içeriği yüksek imalat yatırımlarını hedefler. 2026 yılında asgari sabit yatırım tutarı yüksek teknolojili ürün yatırımlarında 125 milyon TL, diğer yatırımlarda 251 milyon TL’dir.
Olağan stratejik ön değerlendirmede yatırım konusunun stratejik hamle listesinde bulunması, ihracatın ithalatı karşılama oranı, katma değer oranı, öz kaynak ve ilgili üründeki ithalat tutarı gibi ölçütler incelenir. Beş ölçütten en az üçünü sağlayan projeler fizibilite raporu sürecine alınabilir; nihai karar proje bazında değerlendirme yapan Komiteye aittir. Parasal eşiğin aşılması tek başına teşvik hakkı doğurmaz.
Öncelikli ve Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi
Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi
Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi, Kararın 9. maddesinde sayılan yatırım konularına uygulanır. Başlıca yatırım grupları şunlardır:
- Dijital Dönüşüm veya Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlar,
- öncelikli ürün listesindeki yüksek teknolojili ürün yatırımları ile 2026 yılında en az 627 milyon TL tutarındaki yüksek teknolojili ürün yatırımları,
- İstanbul dışında gerçekleştirilen, öncelikli ürün listesindeki orta-yüksek teknolojili ürün yatırımları ile 2026 yılında en az 1 milyar 255 milyon TL tutarındaki orta-yüksek teknolojili ürün yatırımları,
- müteharrik karakterli yatırımlar hariç 6. bölgede yapılan yatırımlar ile deprem ve cazibe merkezi geçici hükümleri kapsamındaki yatırımlar,
- Savunma Sanayii Başkanlığı proje onayına dayanan savunma yatırımları, belirli enerji ve doğal gaz yatırımları,
- maden istihraç, işleme ve ruhsatlı sahalardaki maden arama yatırımları,
- Ar-Ge yatırımları ile belirli Ar-Ge veya tasarım merkezi projeleriyle ilişkili İstanbul dışındaki yatırımlar,
- Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi bulunan ürünlerin üretimi ve belirli test merkezi yatırımları,
- ihtisas serbest bölgelerindeki yazılım ve bilişim ürünleri üretimi, uygun veri merkezi ve bulut hizmeti yatırımları,
- çevre lisansına tabi yatırımlar, belirli taşımacılık ve yük limanı yatırımları,
- belirli turizm konaklama, özel sektör eğitim, yaşlı veya engelli bakım merkezi yatırımları,
- lisanslı depoculuk, şartları sağlayan topraksız sera, mevcut sanayi tesislerinde deprem veya yangın riskine karşı yapılan yatırımlar ve uygunluk yazısına dayanan afet teknolojileri yatırımları.
Her yatırım grubunda madde metnindeki kapasite, yer, kurum onayı ve teknik koşullar ayrıca aranır. Örneğin öz tüketim amaçlı belirli GES ve RES yatırımlarına faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz; bazı elektrik ve gaz yatırımlarında hem vergi indirimi hem faiz veya kâr payı desteği uygulanmaz.
Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi
Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi, Kararın Ek-3’ünde yer alan yatırım konularının yine aynı ekte belirtilen şartları sağlaması hâlinde uygulanır. Bu nedenle yalnız faaliyet adının uygun görünmesi yeterli değildir; NACE kodu, yatırım cinsi, kapasite, bölge ve özel şartlar birlikte kontrol edilmelidir.
Hedef Yatırımlarda İstanbul’da gerçekleştirilen yatırımlar ile elektrik üretimi, elektrik dağıtımı, elektrik depolaması ve ana şebeke üzerinden gaz yakıt dağıtımı yatırımları vergi indiriminden yararlanamaz. Faiz veya kâr payı desteği yalnız 4., 5. ve 6. bölgelerdeki uygun hedef yatırımlara sağlanabilir; belirtilen enerji ve gaz yatırımları bu destekten de yararlanamaz.
Dijital, yeşil ve diğer özel uygulamalar
Dijital Dönüşüm ve Yeşil Dönüşüm Programları
Dijital Dönüşüm Programı; teknolojik ürün ve çözümlerin işletme süreçlerine entegre edilmesiyle maliyet azaltımı, verimlilik, kalite ve memnuniyet artışı sağlamayı amaçlayan yatırımlara yöneliktir. Yeşil Dönüşüm Programı ise döngüsel ekonomiyle uyumlu, doğal kaynakları koruyan, kaynak verimli ve düşük karbonlu üretimi hedefleyen yatırımları kapsar.
Program kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlar Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenebilir. Sabit yatırım tutarı 2026 yılı için en az 62,7 milyon TL olan program yatırımları, Stratejik Hamle Programının olağan ön değerlendirme süreci uygulanmaksızın bu program kapsamında desteklenebilir. Ancak bu sonuç yalnız yatırım tutarına bağlı değildir; ilgili dönüşüm programında uygun bulunma ve Bakanlığın destek kararı gerekir.
Depremden etkilenen ilçeler ve cazibe merkezi uygulaması
6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen ve eski Cazibe Merkezleri Programı Kararının Ek-2’sinde sayılan ilçelerde yapılacak yatırımlar için 31 Aralık 2026 tarihine kadar yapılan başvurulara dayanılarak düzenlenen belgelerde 6. bölge destekleri aynı oran, miktar, süre ve şartlarda uygulanır. Kapsamdaki imalat sanayii yatırımları için NACE Rev.2.1 kodları 10–32 ve 38.2 bakımından Ek-3 şartı aranmaz.
Eski Cazibe Merkezleri Programı Kararının Ek-1’indeki illerde bulunan organize sanayi ve endüstri bölgeleri ile Sivas Demirağ Organize Sanayi Bölgesindeki NACE Rev.2.1 kodları 10–32 ve 38.2 kapsamındaki imalat yatırımları için de 31 Aralık 2026 tarihine kadar yapılan başvurularda 6. bölge destekleri uygulanabilir. İl, ilçe, bölge ve yatırım konusu listeleri başvuru tarihinde resmî eklerden doğrulanmalıdır.
Alt bölge desteği
Yatırımın organize sanayi bölgesinde veya endüstri bölgesinde gerçekleştirilmesi ya da Kararın Ek-5’indeki ilçelerde bulunması hâlinde sigorta primi işveren hissesi desteği bir alt bölgenin şart ve süresine göre uygulanabilir. Her iki koşulu sağlayan yatırımlar iki alt bölge şartlarından yararlanabilir. 6. bölgedeki yatırımlarda ise geçerli süreye iki yıl eklenir.
Süresi sona eren belirli 6. bölge belgeleri
Uzatma bütün teşvik belgelerine uygulanmaz. 2012/3305 sayılı Karar döneminde düzenlenen, 6. bölge için sigorta primi işveren hissesi veya varsa sigorta primi desteğinden yararlanmış ve uygulama süresi sona ermiş belge sahipleri talepte bulunabilir. Desteğin sona erdiği ay dâhil önceki 12 aylık ortalama istihdamın altına düşülmeyen aylar ve belgedeki ilave istihdam sınırı esas alınarak destek süresi 31 Aralık 2028’e kadar uzatılabilir.
Nakil desteği
Nakil desteği için yatırımın 1. bölge illerinden 4., 5. veya 6. bölge il ya da ilçelerine taşınması; imalat faaliyetinin NACE Rev.2.1 kodları 10–32 veya 38.2 kapsamında bulunması ve belgenin yalnız “nakil” yatırım cinsinde düzenlenmesi gerekir. Ayrıca taşınan makine ve teçhizatla en az 50 kişilik istihdam sağlanmalı; taşınan makine ve teçhizatın en az bir yıldır firma aktifinde kayıtlı olduğu yeminli mali müşavir raporuyla belgelenmelidir.
Bu şartları sağlayan yatırımlara yalnız bölgesel destekler verilir ve genel asgari yatırım tutarı aranmaz. Nakil kararından önce mevcut makine listesi, aktif kayıtları, istihdam planı ve yeni yatırım yerinin uygunluğu birlikte incelenmelidir.
Yatırım teşvik belgesi başvurusu nasıl ilerler?
Teşvik belgesi E-TUYS üzerinden elektronik belge olarak düzenlenir ve uygulamaya ilişkin işlemler elektronik ortamda yürütülür.
-
Yatırımın sınıflandırılması
Yatırım konusu, NACE kodu, yatırım cinsi, ürün, kapasite, yatırım yeri ve teknoloji seviyesi belirlenir.
-
Uygun sistem ve özel şartların kontrolü
Kararın ilgili maddeleri ile Ek-2, Ek-3, Ek-4 ve Ek-5 hükümleri; program çağrısı veya kurum onayı gerekip gerekmediğiyle birlikte incelenir.
-
Bütçe ve finansman planı
Arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat, yazılım, gayri maddi haklar ve diğer harcamalar ayrıştırılır; destek dışı kalemler belirlenir.
-
E-TUYS yetkilendirme ve başvuru
Yatırımcı bilgileri ve gerekli belgeler hazırlanarak yetkilendirme işlemleri tamamlanır; başvuru yatırım harcamalarından önce elektronik ortamda yapılır.
-
Bakanlık veya program değerlendirmesi
Genel, sektörel, mali ve teknik inceleme yapılır. Hamle programlarında çağrı, komite, fizibilite veya ilgili program onayı gibi ek aşamalar bulunabilir.
-
Belge dönemi ve tamamlama vizesi
Belge kapsamındaki harcamalar ve değişiklikler izlenir; yatırım süresi sonunda gerçekleşmeler ve istihdam dâhil olmak üzere tamamlama vizesi işlemleri yürütülür.
Başvuru öncesi kontrol listesi
- Yatırım konusu ve NACE Rev.2.1 kodu doğru mu?
- Yatırım yeri ve teşvik bölgesi kesinleşti mi?
- Yatırımın komple yeni, tevsi, modernizasyon, ürün çeşitlendirme, entegrasyon veya nakil niteliği doğru belirlendi mi?
- Asgari sabit yatırım tutarı ve konuya özgü kapasite şartı sağlanıyor mu?
- Makine listesi, menşei, yeni veya kullanılmış olma durumu ve Ek-4 sınırlamaları kontrol edildi mi?
- Başvurudan önce yapılmış veya yapılması planlanan harcamalar ayrıştırıldı mı?
- İstihdam ve finansman varsayımları belgeyle uyumlu mu?
- Başka kamu destekleriyle birlikte kullanım bakımından mükerrer destek riski incelendi mi?
Eski yatırım teşvik belgeleri ne olacak?
30 Mayıs 2025 tarihinden önceki kararlara dayanılarak düzenlenen teşvik belgelerindeki uygulamalar, kural olarak belgenin dayandığı karar ve ilgili diğer kararlar çerçevesinde sürdürülür. Yeni sistemin yürürlüğe girmesi, önceki belgeleri kendiliğinden 9903 sayılı Karara dönüştürmez.
Yeni Kararın yürürlüğe girdiği tarihte sonuçlanmamış başvurular, başvuru tarihinde geçerli olan karar hükümlerine göre sonuçlandırılır. Yeni belge başvurusu bakımından yatırımcı talep ederse dosyanın 9903 sayılı Karara göre değerlendirilmesi mümkündür. Eski belge kapsamındaki makine ve teçhizatın yeni Karara göre düzenlenmiş belgeye devri ise kural olarak mümkün değildir; Kararda sınırlı bir istisna düzenlenmiştir.
Yeni yatırım teşvik sisteminde sık yapılan hatalar
- Sistemi yalnız Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ile “Sektörel ve Bölgesel Teşvik Sistemi” şeklinde iki parçalı anlatmak,
- asgari yatırım tutarını aşmanın destek için tek başına yeterli olduğunu düşünmek,
- 2025 tutarlarını 2026 başvurularında kullanmak,
- faiz veya kâr payı desteğindeki %40, %30 ve %25 oranlarını doğrudan kredi faizinin sabit destek oranı olarak yorumlamak,
- Dijital veya Yeşil Dönüşüm yatırımının 62,7 milyon TL’ye ulaşınca otomatik olarak Stratejik Hamleye geçtiğini kabul etmek,
- KDV istisnasını yatırımcının bütün alımlarına, gümrük vergisi muafiyetini ise bütün ithalat vergilerine uygulamak,
- yatırım yeri tahsisini otomatik bir hak gibi değerlendirmek,
- sigorta primi desteklerinde tamamlama vizesi, ilave istihdam, yasal bildirim ve ödeme şartlarını gözden kaçırmak,
- nakil desteğinde NACE kapsamı, yalnız nakil yatırım cinsi, 50 istihdam, bir yıllık aktif kaydı ve YMM raporu şartlarını birlikte kontrol etmemek,
- başka kamu destekleriyle aynı yatırım harcamalarında mükerrer destek yasağını incelememek,
- başvuru yapılmadan önce yatırım harcamasına başlamak.
Yeni yatırım teşvik sistemi hakkında sık sorulan sorular
Yeni yatırım teşvik sistemi ne zaman yürürlüğe girdi?
9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın genel hükümleri 30 Mayıs 2025 tarihinde yürürlüğe girdi. Kararın bazı elektronik belge ve destek bildirimi hükümleri ise 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
2026 yılında asgari yatırım tutarı ne kadardır?
Kararda yatırım konusu için özel bir tutar belirlenmemişse asgari sabit yatırım tutarı 1. ve 2. bölgelerde 15,1 milyon TL; 3., 4., 5. ve 6. bölgelerde 7,5 milyon TL’dir.
Asgari yatırım tutarını aşmak teşvik belgesi almak için yeterli midir?
Hayır. Yatırım konusu, NACE kodu, yatırım yeri, yatırım cinsi, kapasite ve Kararın eklerindeki özel şartlar da sağlanmalıdır. Projenin Bakanlıkça uygun görülmesi ve yatırım teşvik belgesi düzenlenmesi gerekir.
Yeni sistemde hangi destekler bulunmaktadır?
Sistemde KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, faiz veya kâr payı desteği, makine desteği, yatırım yeri tahsisi, sigorta primi işveren hissesi desteği ve 6. bölge için sigorta primi desteği bulunur. Her yatırım bütün desteklerden yararlanmaz.
Faiz veya kâr payı desteğindeki %40 oranı neyi ifade eder?
Bu oran kredi faizinin doğrudan %40’ının karşılanacağı anlamına gelmez. Teknoloji ve Yerel Kalkınma Hamlesinde, kredi kullanım tarihindeki TCMB bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının %40’ına karşılık gelen ve 20 puanı aşmayan bölüm esas alınır.
Makine desteği ile faiz veya kâr payı desteği birlikte alınabilir mi?
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında bu iki destek birlikte uygulanmaz. Makine desteğinden yararlanan yatırıma faiz veya kâr payı desteği; faiz veya kâr payı desteğinden yararlanan yatırıma da makine desteği sağlanmaz.
Dijital veya Yeşil Dönüşüm yatırımı 62,7 milyon TL olunca otomatik olarak Stratejik Hamleye girer mi?
Hayır. Parasal eşik tek başına yeterli değildir. Yatırımın ilgili dönüşüm programı kapsamında desteklenmesine karar verilmesi ve Bakanlıkça Stratejik Hamle Programı kapsamında uygun bulunması gerekir.
Başvurudan önce alınan makine teşvik belgesine eklenebilir mi?
Teşvik belgesi başvurusundan önce gerçekleştirilmiş yatırım harcamaları kural olarak belge kapsamına alınmaz. Sipariş, ödeme, ithalat ve teslim süreçleri başvuru tarihinden önce ayrıca değerlendirilmelidir.
KDV istisnası yatırımcının bütün alımlarında uygulanır mı?
Hayır. İstisna; teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizat ile belge kapsamına alınan yazılım ve gayri maddi hak satış veya kiralamalarına, ilgili mevzuattaki şartlarla uygulanır.
Eski yatırım teşvik belgeleri yeni sisteme otomatik olarak geçer mi?
Hayır. Önceki kararlara göre düzenlenen belgelerin uygulaması kural olarak belgenin dayandığı mevzuata göre devam eder. Yeni sistem eski belgeyi kendiliğinden 9903 sayılı Karara dönüştürmez.
Nakil desteğinde hangi temel şartlar aranır?
İmalat yatırımının 1. bölgeden 4., 5. veya 6. bölgeye taşınması, NACE Rev.2.1 kodunun 10–32 veya 38.2 kapsamında olması, yalnız nakil yatırım cinsinde belge düzenlenmesi, en az 50 istihdam sağlanması ve makinelerin en az bir yıllık aktif kaydının YMM raporuyla doğrulanması gerekir.
Yeni teşvik sistemi kapsamındaki başvurular hangi tarihe kadar değerlendirilecektir?
9903 sayılı Karara göre 31 Aralık 2030 tarihine kadar yapılacak yatırım teşvik belgesi başvuruları yeni sistem kapsamında değerlendirilecektir. Geçici deprem ve cazibe merkezi uygulamalarındaki 31 Aralık 2026 tarihi ise bu özel hükümler için ayrı bir son başvuru tarihidir.
Resmî kaynaklar
- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı — Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar 9903 sayılı Kararın güncel metni ve 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli parasal tutarlara ilişkin Bakanlık bağlantısı.
- 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar Teşvik sisteminin yapısı, destek unsurları, özel uygulamalar ve geçiş hükümleri.
- Yatırım Teşvik Uygulamalarında Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin 2025/1 Sayılı Tebliğ Başvuru, belge, makine listeleri, destek uygulaması ve tamamlama vizesine ilişkin usul ve esaslar.
- E-TUYS Kullanım Kılavuzu Elektronik başvuru ve teşvik belgesi işlemlerine ilişkin kullanım açıklamaları.
- E-TUYS Yetkilendirme Başvuru Usul ve Esasları Yatırımcı adına elektronik işlem yapacak kişilerin yetkilendirilmesine ilişkin esaslar.
