Finansman Gider Kısıtlaması Hesaplama Aracı
Bilanço değerleriyle veya mizandaki hesap bakiyelerini elle girerek finansman gider kısıtlamasına ilişkin KKEG tutarını hesaplayın.
Hesaplama sonucu
Hesaplanan tutar beyannamede finansman gider kısıtlamasına ilişkin KKEG olarak değerlendirilir. Hesaplanan KKEG için zorunlu ayrı bir yevmiye maddesi oluşturulmaz.
Bu sonuç genel bilgilendirme amaçlıdır. Nihai değerlendirme için güncel mevzuat, resmi kayıtlar ve somut durum birlikte kontrol edilmelidir.
💡 Geri Bildirim: Hesaplama aracıyla ilgili bir geliştirme öneriniz veya mevzuat bildirimi için lütfen info@lilyumdanismanlik.com adresinden bize ulaşın.
Mizan yöntemi için kontrol notları
3xx ve 4xx hesapların alacak bakiyesi yabancı kaynaklara eklenir; borç bakiyesi düşülür. 5xx hesapların alacak bakiyesi öz kaynaklara eklenir; borç bakiyesi düşülür. Bu nedenle 302, 402, 580 ve 591 gibi ters bakiyeli hesaplar ayrıca negatif olarak yazılmaz, kendi borç sütunlarına girilir.
Hesap kodu yalnızca üç haneli ana hesap düzeyinde girilir. 6xx hesaplarında alacak bakiyesi (gelir) kâra eklenir, borç bakiyesi (gider/indirim) düşülür; sonuç vergi öncesi dönem kârı/zararı olarak öz kaynağa eklenir. 25.09.2025 tarihli özelge uyarınca vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki bilanço esas alındığından 370, 371, 590, 591, 690, 691 ve 692 hesapları girilmez.
Finansman giderleri alanına yalnızca kısıtlamaya tabi tutarlar girilir; 780'den 660/661'e yansıtılan aynı gider tekrar yazılmaz. Mizan yöntemi bilanço hazırlama ve hesap sınıflandırmasını doğrulama yükümlülüğünün yerine geçmez.
Finansman gider kısıtlaması, yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan bilanço esasına göre defter tutan işletmelerin belirli finansman giderlerinin bir bölümünü vergi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alamaması sonucunu doğuran uygulamadır. Bu rehberde bilanço veya mizan değerleriyle hesaplamanın nasıl yapılacağını, geçici vergi dönemlerinde dönem kârının nasıl ele alınacağını ve KKEG tutarının hangi sırayla bulunacağını örneklerle açıklıyoruz.
Dönem sonu ve geçici vergi hesaplarınızı birlikte değerlendirelim
Finansman giderlerinin ayrıştırılması, dönem sonu öz kaynak tespiti ve vergi beyannamesi kontrollerinde profesyonel destek alın.
Kısa özet
Hesaplama: Önce yabancı kaynakların öz kaynakları aşıp aşmadığı belirlenir. Aşan kısım toplam yabancı kaynaklara oranlanır. Bu oran, kısıtlamaya tabi finansman gideriyle çarpılır ve bulunan tutarın %10’u KKEG olarak hesaplanır.
İki yöntem: Bilançosu hazır olan kullanıcı doğrudan bilanço tutarlarını girer. Yalnızca mizanı bulunan kullanıcı ise ilgili üç haneli hesap bakiyelerini elle girerek yabancı kaynak ve öz kaynak toplamını oluşturur. Dosya yükleme özelliği bulunmaz.
Finansman gider kısıtlaması nedir?
Finansman gider kısıtlaması, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 11/1-(i) maddesi kapsamında, yabancı kaynakların öz kaynakları aşan bölümüne isabet eden bazı finansman giderlerinin belirli kısmının kanunen kabul edilmeyen gider sayılmasıdır. Yatırımın maliyetine eklenen finansman giderleri bu hesaplamaya dâhil edilmez.
Uygulanan genel kısıtlama oranı %10'dur. Ancak %10, işletmenin tüm yabancı kaynaklarına veya bütün finansman giderlerine doğrudan uygulanmaz. Önce öz kaynakları aşan yabancı kaynak oranı bulunur; ardından bu bölüme isabet eden uygun finansman gideri belirlenir.
Finansman gider kısıtlaması kimlere uygulanır?
Uygulamanın temel muhatapları, bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleridir. Kanunda sayılan kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri gibi istisna kapsamındaki işletmeler için ayrı hükümler bulunur. Mükellefin faaliyet türü ve istisna durumu hesaplamadan önce ayrıca değerlendirilmelidir.
Yabancı kaynak toplamı öz kaynak toplamını aşmıyorsa, finansman gideri bulunsa dahi bu yöntemle kısıtlamaya tabi tutar oluşmaz.
Finansman gider kısıtlaması nasıl hesaplanır?
Hesaplamada dört aşama izlenir:
- Aşan yabancı kaynak: Toplam yabancı kaynak − öz kaynak (sonuç negatifse sıfır).
- Aşan kısım oranı: Aşan yabancı kaynak / toplam yabancı kaynak.
- Aşan kısma isabet eden finansman gideri: Kısıtlamaya tabi finansman gideri × aşan kısım oranı.
- KKEG: Aşan kısma isabet eden finansman gideri × %10.
Negatif öz kaynak, oran hesabında sıfır olarak dikkate alınır. Yabancı kaynakların tamamı aşan bölümde kalır ve kısıtlamaya tabi finansman giderinin %10'u KKEG olarak hesaplanır.
Bilanço değerleriyle finansman gider kısıtlaması hesaplama
Bu yöntemde ilgili geçici vergi dönemi veya hesap dönemi sonu itibarıyla VUK hükümlerine göre hazırlanan bilançonun toplam yabancı kaynak ve öz kaynak tutarları kullanılır. Kullanıcı bu iki tutarı ve kısıtlamaya tabi finansman giderini araca girer.
Bilançodaki kısa vadeli ve uzun vadeli yabancı kaynaklar birlikte değerlendirilir. Yalnız banka kredilerine bakılması, satıcılar veya ortaklara borçlar gibi diğer yabancı kaynakların dışarıda bırakılması doğru değildir.
Mizan değerleriyle finansman gider kısıtlaması hesaplama
Geçici vergi döneminde henüz bilanço düzenlenmemişse, muhasebe hesaplarının dönem sonu bakiyeleri üzerinden bir ön hesaplama yapılabilir. Araçta dosya yüklemek yerine hesap kodu, borç bakiyesi ve alacak bakiyesi elle girilir. Bu yöntem, VUK bilançosuyla mutabakat gereğini ortadan kaldırmaz.
| Hesap grubu | Örnek hesaplar | Hesaplama etkisi |
|---|---|---|
| 3xx — Kısa vadeli yabancı kaynaklar | 300, 301, 302, 320, 321, 331 vb. | Alacak bakiyesi artırır; borç bakiyesi azaltır. |
| 4xx — Uzun vadeli yabancı kaynaklar | 400, 401, 402 vb. | Alacak bakiyesi artırır; borç bakiyesi azaltır. |
| 5xx — Öz kaynaklar | 500, 570, 580, 590, 591 vb. | Alacak bakiyesi artırır; borç bakiyesi azaltır. |
Örneğin 302 — Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri düzenleyici nitelikte olduğundan borç bakiyesiyle ilgili yabancı kaynak tutarını azaltır. Aynı şekilde 580 geçmiş yıllar zararları ve 591 dönem net zararı öz kaynak hesabında borç bakiyesiyle azaltıcı etki yaratır.
Mizan hesapları üç haneli ana hesap seviyesinde birleştirilmelidir. Hem ana hesabın bakiyesini hem de aynı hesabın alt kırılımlarını ayrıca girmeniz mükerrer toplamaya neden olur. Ters bakiye veren veya yeniden sınıflandırılması gereken hesaplar için bilanço mutabakatı yapılmalıdır.
Geçici vergide dönem kârı veya zararı öz kaynaklara nasıl yansıtılır?
Geçici vergi uygulamasında sık karşılaşılan sorun, dönem kârı veya zararının 590/591 hesaplarına henüz aktarılmamasıdır. Bu durumda 5xx hesaplarının mevcut bakiyeleri öz kaynak toplamını eksik veya fazla gösterebilir. Hesaplama aracımız bu nedenle dönem sonucunun ayrıca girilmesine imkân verir.
Dönem sonucu 5xx'e aktarılmadıysa: 6xx hesaplar, maliyet ve yansıtma kayıtları ile dönem sonu işlemleri kontrol edilerek belirlenen vergi öncesi dönem kârı öz kaynaklara eklenir; dönem zararı düşülür.
Dönem sonucu 5xx'e aktarıldıysa: 590/591 bakiyeleri zaten öz kaynak hesaplarına dâhildir. Dönem sonucunun ayrıca tekrar eklenmesi mükerrerliğe yol açar.
Gelir ve gider hesaplarının kapanmış olması, maliyet yansıtma kayıtlarının tamamlanması ve bilanço sınıflandırmasının doğruluğu kontrol edilmeden yalnız 6xx sınıfındaki tutarların toplanması her zaman güvenilir bir dönem sonucu vermez. Ankara Defterdarlığının 25.09.2025 tarihli özelgesinde, finansman gider kısıtlaması öncesindeki, vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki yabancı kaynak/öz kaynak karşılaştırmasının esas alınması gerektiği belirtilmiştir.
Finansman giderlerine hangi hesaplar dâhil edilir?
Araçtaki Finansman Giderleri alanına yalnızca kısıtlamaya tabi tutarlar girilmelidir. Bunlar örneğin 780 Finansman Giderleri, 660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri, 661 Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri, 797 Finansman Giderleri ve 656 Kambiyo Zararları hesabının finansman niteliğindeki tutarları olabilir. Hesap kodu tek başına belirleyici değildir; giderin niteliği incelenmelidir.
Yabancı kaynak kullanımına ve kullanım süresine bağlı olmayan bazı masraflar, yatırımın maliyetine eklenen giderler ve başka düzenlemeler gereğince zaten KKEG sayılmış giderler bu tutara dâhil edilmez. Aynı giderin 780'den 660/661'e yansıtılması halinde iki kez sayılmaması gerekir.
Kur farkı giderlerinde netleştirme
Aynı yabancı kaynağa ilişkin hesap dönemi içindeki kur farkı gelir ve giderleri ilgili şartlarla birlikte değerlendirilir. Ancak bağımsız finansman gelirleri veya farklı yabancı kaynaklardan doğan kur farklarının gelişigüzel mahsup edilmesi doğru değildir. 656 hesabındaki her zarar otomatik olarak finansman gideri kabul edilmez.
Finansman gider kısıtlaması örnek hesaplama
Bir işletmenin dönem sonu yabancı kaynakları 5.000.000,00, öz kaynakları 3.000.000,00 ve kısıtlamaya tabi finansman giderleri 400.000,00 olsun.
| İşlem | Sonuç |
|---|---|
| Toplam yabancı kaynaklar | 5.000.000,00 |
| Öz kaynaklar | 3.000.000,00 |
| Öz kaynakları aşan yabancı kaynak | 2.000.000,00 |
| Aşan kısmın oranı | %40 |
| Kısıtlamaya tabi finansman giderleri | 400.000,00 |
| Aşan kısma isabet eden finansman gideri | 160.000,00 |
| Finansman gider kısıtlaması KKEG (%10) | 16.000,00 |
Aynı sonuca mizan yöntemiyle de ulaşılabilir. Örneğin 3xx ve 4xx hesap bakiyeleri toplamı 5.000.000,00; 5xx hesaplarının bakiyesi 2.400.000,00 ve henüz aktarılmamış vergi öncesi dönem kârı 600.000,00 ise düzeltilmiş öz kaynak 3.000.000,00 olur. Bu tutar yukarıdaki hesaplamada kullanılır.
Beyannamede KKEG ve dönem sonu kontrolü
Hesaplanan finansman gider kısıtlaması tutarı, ilgili gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde kanunen kabul edilmeyen gider olarak değerlendirilir. Giderin ticari kârda zaten yer aldığı durumda yalnızca KKEG hesaplamak amacıyla zorunlu ayrı bir gelir tablosu gider kaydı yapılması gerekmez. Beyanname öncesi tutarlar ve ilgili yazılımın gösterim biçimi kontrol edilmelidir.
Mali müşavir kontrol listesi
- İlgili geçici vergi veya hesap dönemi sonu esas alındı mı?
- 3xx ve 4xx hesaplar ile ters bakiyeler VUK bilançosuyla mutabık mı?
- Henüz 590/591'e aktarılmamış dönem kârı veya zararı doğru eklendi mi?
- Finansman giderleri dönem başından ilgili dönem sonuna kadar uygun biçimde toplandı mı?
- 656'daki yalnız finansman niteliğindeki kur farkları ayrıştırıldı mı?
- Yatırım maliyetine eklenen ve daha önce KKEG sayılan tutarlar dışarıda bırakıldı mı?
- 780 ile 660/661 gibi yansıtmalarda mükerrerlik önlendi mi?
- İşletme kanuni istisna kapsamında mı kontrol edildi mi?
Sık sorulan sorular
Finansman gider kısıtlaması hesaplama oranı nedir?
Genel oran %10'dur. Bu oran, yabancı kaynakların öz kaynakları aşan bölümüne isabet eden ve kısıtlamaya tabi finansman giderine uygulanır.
Yabancı kaynaklar öz kaynakları aşmıyorsa KKEG çıkar mı?
Bu uygulamaya göre çıkmaz. Ön koşul, yabancı kaynak tutarının öz kaynak tutarından büyük olmasıdır.
Geçici vergide finansman gider kısıtlaması hesaplanır mı?
Evet. İlgili geçici vergilendirme dönemi sonundaki VUK bilançosuna göre değerlendirilir; finansman giderleri de ilgili döneme uygun şekilde dikkate alınır.
Bilanço hazırlamadan mizanla hesaplama yapılabilir mi?
Hesap kodları üzerinden ön hesaplama yapılabilir. Ancak nihai tutarların geçici vergi dönemi sonu VUK bilançosuyla uyumlu olması gerekir.
Mizan dosyasını sisteme yüklemek gerekiyor mu?
Hayır. Araçta Excel veya CSV dosyası yükleme özelliği yoktur; mizan hesap bakiyeleri elle girilir.
301, 302 ve 331 hesapları hesaplamaya dâhil mi?
İlgili 3xx hesaplarının bakiyeleri değerlendirmeye alınır. 302 gibi düzenleyici hesaplar, borç bakiyeleri nedeniyle yabancı kaynak toplamını azaltıcı etkide bulunur.
Dönem kârı öz kaynaklara eklenir mi?
Henüz 5xx'e aktarılmamış vergi öncesi dönem sonucu öz kaynak hesabında ayrıca dikkate alınır. 590/591'e aktarılmış tutarlar ise ikinci kez eklenmez.
Dönem zararı varsa nasıl işlem yapılır?
Henüz 5xx'e aktarılmayan dönem zararı öz kaynak tutarından düşülür. 591 hesabına alınmışsa yeniden düşülmemelidir.
656 Kambiyo Zararlarının tamamı hesaba katılır mı?
Hayır. Yalnız yabancı kaynak kullanımına bağlı finansman niteliğindeki ilgili kur farkı giderleri şartlarına göre dikkate alınır.
780 ile 660 ve 661 hesapları birlikte toplanır mı?
Aynı giderin hesaplar arası yansıtılması söz konusuysa iki kez sayılmaz. Finansman gideri tutarı mükerrerlik giderilerek belirlenmelidir.
Yatırım maliyetine eklenen faizler kısıtlamaya tabi midir?
Hayır. Yatırım maliyetine eklenen ilgili finansman giderleri finansman gider kısıtlaması hesabına dâhil edilmez.
Örtülü sermaye nedeniyle KKEG yazılan gider tekrar kısıtlanır mı?
Hayır. Başka hükümler uyarınca zaten KKEG olarak dikkate alınan aynı finansman gideri ikinci kez finansman gider kısıtlamasına tabi tutulmaz.
Hesaplanan KKEG için ayrıca yevmiye kaydı zorunlu mu?
Finansman gider kısıtlaması KKEG tutarını göstermek için tek başına zorunlu ayrı bir gelir tablosu gider kaydı yapılmaz. Beyanname ve gerektiğinde nazım hesap takibi değerlendirilir.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve idari açıklamalar
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu — 11/1-(i)Finansman gider kısıtlamasının kanuni dayanağı.
- 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği — 11.13Kapsam, gider türleri, oranlama ve örnek hesaplamalar.
- Ankara Defterdarlığı, 25.09.2025 tarihli özelgeVergi ve diğer yasal yükümlülükler öncesi yabancı kaynak/öz kaynak mukayesesi.
Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Mevzuat değişiklikleri, işletmenin statüsü, dönem sonu kayıtları, VUK bilançosu ve somut giderlerin niteliği birlikte değerlendirilmeden nihai beyanname sonucu oluşturulmamalıdır.